1 İKİZ AÇIKLAR HİPOTEZİNİN GEÇERLİLİĞİ: YÜKSELEN PİYASA EKONOMİLERİ ÖRNEĞİ Melih ÖZÇALIK 1 Filiz ERATAŞ 2 ÖZET Ekonomi yazınında çok sayıda araştırmacı, bütçe açığı ve cari işlemler dengesi açığı arasındaki ilişkiyi analiz etmişlerdir. Bütçe açığı ve cari işlemler dengesi arasında nedensel bir bağlantı bulunduğunu ifade eden ikiz açıkları hipotezine ilişkin Klasik, Keynesyen ve Parasalcı iktisat ekollerinin yaklaşımları birbirlerinden farklılık göstermektedir. Klasik yaklaşımda bütçe açığı ve cari işlemler açığı arasında herhangi bir ilişki bulunmazken, Keynesyen yaklaşımda, bütçe açıklarının cari işlemler kaleminde açığa yol açtığı öne sürülmektedir. Parasalcı yaklaşım ise, Keynesyen yaklaşımla aynı iddiada bulunurken başlangıç noktası olarak sunduğu önerilerde farklılaşmaktadır. Bu çalışmanın amacı, ikiz açıklar hipotezinin varlığını Polonya, Yunanistan, İrlanda, Portekiz, İspanya ve Türkiye gibi yükselen piyasa ekonomisi olarak nitelendirilen 6 ülke kapsamında incelenmektir. Analize konu olan ülkeler, Türkiye ekonomisiyle benzer gelişmişlik düzeyine sahip ve ödemeler bilançosu dengesizlikleri nedeniyle ekonomik kırılganlık gösteren ülkelerdir. Söz konusu ülkeler için, 1995-2010 dönemine ait veriler ile, bütçe açığı ve cari işlemler açığının, ikiz açık hipotezinin varlığını destekleyip desteklemediği incelenmiştir. Serilerin durağanlığı hem birinci nesil birim kök testleri ile hem de yatay kesit bağımlılığını dikkate alan ikinci nesil birim kök testleriyle analiz edilmiştir. Panel veri analizi sonucunda elde edilen ampirik bulgulara göre yükselen piyasa ekonomilerine ait örneklem için ikiz açık hipotezinin varlığından söz etmek mümkündür. Anahtar Kelimeler: İkiz Açıklar Hipotezi, Cari Açık, Bütçe Açığı, Panel Veri Analizi. Jel Kodları: F34, H62, C23. 1 Araştırma Görevlisi Doktor, Celal Bayar Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İktisat Bölümü, melih.ozcalik@bayar.edu.tr, Tel: 0236 233 06 57-153, Faks: 0 236 233 27 29. 2 Araştırma Görevlisi, Celal Bayar Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İktisat Bölümü, filiz.eratas@bayar.edu.tr, Tel: 0236 233 06 57-151, Faks: 0 236 233 27 29.