40 40 TÜRK SPOR YÖNETİMİNİN 1986-2011 TARİHLERİ ARASINDAKİ DEĞİŞİM VE GELİŞİMİ 1 THE CHANGE AND DEVELOPMENT OF TURKİSH SPORTS ADMİNİSTRATİON BETWEEN THE YEARS 1986-2011 Beraat KAYNAK 1 , Ahmet DÖNMEZ 2 , Ayşe ÖNAL 3 , Gülten HENGÜNER 4 1-2-3 Sakarya Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Ensitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği, A.B.D. Sakarya / Türkiye 4 Sakarya Üniversitesi, Spor Bilimleri Fakültesi Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Bölümü, Sakarya / Türkiye Öz: Bu çalışma, Türk spor yönetiminde 1986-2011 tarihleri arasındaki, 3289 Sa- yılı Kanun ve sonrasında meydana gelen değişim ve gelişimi incelemek amacıyla yapılmıştır. Bu çalışma tarama modeli kapsamında betimsel analiz tekniği ile ger- çekleştirilmiştir. İnceleme sonunda, 3289 Sayılı Kanunun yürürlüğe girmesi son- rasında spor yönetiminde gerçekleşen önemli olayların; Federasyonların özerkliği, sporda şiddet yasası, Başbakanlığa bağlı olan GSGM’nin Spor Bakanlığına bağlan- ması, Tahkim kurulunun oluşturulması, Dopingle mücadele, Türkiye Futbol Fede- rasyonunun özerk olması, GSGM Sponsorluk Yönetmeliğinin yürürlüğe girmesi, büyük spor kulüplerinin şirketleşmesi, sporun amatörlükten çıkıp profesyonel hale gelmeye başlaması, tesislerin ve tahsisli arazilerin spor için amaç dışı kullanılma- sındaki artış, Belediye kanunundaki %1 payların kaldırılması, Genel müdürlüğe ait spor tesislerinin bedelsiz olarak kulüplere verilmesindeki artış, Tesis yapma mükellefiyeti, okul sporlarının SGM’ye verilmesi ve İl Başkanlığı uygulaması- nın kaldırılması şeklinde olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, Türkiye Futbol Federasyonuna özerklik verilmesi, diğer federasyonların da özerk yapıya geçişini kolaylaştıracak bir adım olan GSGM Sponsorluk Yasası’nın yürürlüğe girmesi ve futbol haricindeki spor federasyonlarına idari ve mali yönden özerk olma imkânı tanıyan yasal düzenlemelerin yapılması ve Federasyon başkanlarının seçimle iş- başına gelmesiyle ilgili yasal düzenlemelerin yapılması, Türk spor yönetiminde demokrasi için arayışların hızlandığını gösteren olumlu gelişmelerdir. Ayrıca, Spor müsabakalarında şiddet ve düzensizliğin önlenmesi, yine şiddet, şike, rüşvet ve haksız kazançla ilgili araştırma komisyonunun kurulabilmesi ve dopingle mücade- le gibi konularda yapılan yasal düzenlemelerin 3289 Sayılı Kanundaki olumlu ve önemli gelişmelerden olduğu görülmektedir. Ancak, Belediye gelirlerinin % 1’lik kısmının Gençlik Spor İl Müdürlüklerine aktarılması maddesinin kaldırılması, te- sislerle ilgili bazı düzenlemeler, spor yöneticilerinin çoğunlukla alandan olmayışı ve yönetime siyasetin etkisi, Türk sporunun yönetimi ve gelişimi bakımından deza- vantaj olarak düşünülmektedir. Bu tespitler doğrultusunda, sporun siyasetten uzak tutulması, sporu yönetenlerin spor eğitimi almış olması, öz kaynakları ve spor te- sislerinin daha verimli kullanılması, ayrıca Türk spor yönetiminin 2011’den günü- müze kadar olan değişim ve gelişimiyle ilgili çalışmaların da yapılması önerilebilir. Anahtar Kelimeler: Türk Spor Yönetimi, Spor Genel Müdürlüğü, 3289 Sayılı Ka- nun, Gelişim ve Değişim Abstract: This study was conducted with the aim to investigate the change and development that emerged in Turkish sports administration between the years 1986-2011 with law no. 3289. This study was applied via descriptive analysis within the scope of descriptive survey model. At the end of the examination, the important events which occurred in sports administration with the law no. 3289 going into operation were; autonomy of the federations, violence in sports law, affiliating GDYS (General Directorate of Youth and Sports) which was previously affiliated with Prime Ministry, with Ministry of Sports, constituting Arbitration Board, fighting doping, autonomy of Turkish Football Federation, entry into force of GDYS Sponsorship Regulation, incorporation of major sports companies, sports becoming professional rather than amateur, increase in the usage of facilities and assigned fields with a purpose other than sports, removing 1%share in Municipality law, increase in assigning the sports facilities which belong to the General director- ate to clubs without charge, obligation of building facilities, assigning school sports to GDS (General Directorate of Sports) and removal of Provincial Chairmanship. As a result, the outcomes such as autonomy of Turkish Football Federation, the law of GDYS Sponsorship which is going to enable other federations to become autonomous, law regulations which are going to provide opportunity for sports fed- erations except for football in becoming administratively and financially autono- mous and law regulations regarding election of Federation presidents are positive developments which show that search for democracy has accelerated in Turkish sports administration. Additionally, it is seen that law regulations in subjects such as preventing violence and disarrays in sports events, establishing research com- mission regarding violence, match-fixing and unearned income and fighting dop- ing are among positive developments in law no. 3289. However, the points such as transferring 1% of municipalities’ income to Provincial Directorate of Youth and Sports, some regulations regarding facilities, most sports managers not being involved in the field and influence of politics into administration are regarded to be disadvantages in respect to Turkish sports’ administration and development. In accordance with these findings, the points such as keeping politics out of sports, sports managers to be people educated in sports, more efficient use of own resourc- es and sports facilities and also conducting studies regarding the change and devel- opment of Turkish sports administration from 2011 to present may be suggested. Key Words: Turkish Sports Administration, General Directorate of Sports, Law no. 3289, Development and Change (1) Sorumlu Yazar: Gülten HERGÜNER, 4Sakarya Üniversitesi, Spor Bilimleri Fakültesi Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Bölümü, Sakarya / Türkiye herguner@sakarya.edu.tr Geliş Tarihi / Received: 26.02.2017, Düzelt- mme Tarihi / Revision Date: 19.03.2017 Kabul Tarihi/ Accepted: 27.03.2017 Makalenin Türü: Type of article (Literatür Derleme / Literature Review) Çıkar Çatışması / Conflict of Interest: Yok / None “Etik Kurul Raporu Var – None; There is report of Ethics Committee” (Araştırmada Kurum İzni ve Etik Kurul Raporu “Yok”) “YOK” “The Research Council Permit Yes / No” “NO” Doi: 10.17373/UHEYAD.2017.1.0005 UHEYAD ULUSLARARASI HAKEMLİ EKONOMİ YÖNETİMİ ARAŞTIRMALARI DERGİSİ INTERNATIONAL REFEREED JOURNAL OF RESEARCHES ON ECONOMY MANAGEMENT