ISBN: 978-605-71074-1-1 Yayın Tarihi: 04.03.2023 Kurumsal Sosyal Sorumluluk Corporate Social Responsibility DOI: 10.5281/zenodo.7699056 Özer SİLSÜPÜR 1 Sosyal Sorumluluk ilk olarak 1953 yılında Howard Bowen’ın Social Responsibilities of Businessman (İş Adamının Sosyal Sorumlulukları) adlı çalışmasında geçen bir kavramdır. Bowen kitabında, işletmelerin iktidar elde etme gücüne ve karar vermede söz sahibi oldukları için insanların hayatlarını etkilediği, onların yaşamlarına temas ettiğini belirtmiştir (Carroll, 1999, s. 269). Bowen (1953, s. 6) eserinde, iş adamlarının sorumlulukları olduğu vurgusunu yaparak, toplumun değerleri ve hedefleri için iş adamlarının yapması gereken sorumlulukları belirtmiştir. İş adamlarının sahip oldukları ekonomik güç ve nüfuz edecekleri etki alanlarının geniş olması sebebiyle toplumun gelişmesi için çalışmalar yapmaları gerektiğini, bu yönde sorumlulukları olduğunu ifade etmiştir. Sosyal sorumluluk kavramının kullanılmaya başlandığı ve Klasik Sosyal Sorumluluk anlayışının egemen olduğu 1960’lı yıllarda sosyal sorumluluk, iş adamlarının sorumluluğu şeklinde karşılık bulmuştur. 1953-1960 yılları arasında sosyal sorumluluk daha çok bireysel temelli bir eylem olduğu için kurumsal bir yapıya kavuşmamıştır. Sosyal sorumluluk kavramını ilk kez kullanan Bowen (1953), araştırmalarının merkezine işletme sahiplerini koyduğu, iş adamlarının sahip oldukları ekonomik güçle toplumu etkilemede, değiştirmede ve dönüştürmede önemli rol oynadıkları anlaşılmaktadır. Çeşitli sektörlerde hizmet veren modern sermayenin toplumsal alandaki gelişmeleri takip etmemesi, sorumluluğu bireye atfetmesi nedeniyle ilk önceleri yapılan araştırmalarda Sosyal Sorumluluk (SS) kavramının kullanıldığı görülmüştür (Carroll, 1999, s. 268). 1950’li yıllarda işletme sahiplerinin sorumluluğu olarak değerlendirilen sosyal sorumluluk, zamanla işletmelerin kurumsallaşması, toplumsal etki alanlarının genişlemesi ve topluma karşı görevlerinin olduğu bilincinin oluşmasıyla Kurumsal Sosyal Sorumluluk (KSS) anlayışına dönüşmüştür (Güllülü, Ünal, Gödekmerdan, & Deniz, 2010, s. 47). KSS, 1960’larda hem iş çevrelerinde hem de siyaset, hukuk, ekonomi gibi çeşitli kuramsal teorilerde ve uygulama alanlarında dikkat çeken konu olmuştur. 1990’larda ise dikkat çeken ve önemsenen KSS, uygulama sonuçlarıyla ülkelerin gündemine girerek toplumsal hayatta karşılık bulmuştur (Yönet, 2005, s. 242). Ayrıca sivil toplum örgütleri ve sendikalar, işletmelerin dünyadaki gelişmeleri takip etmelerini ve insan kaynağına olan bakış açılarının değişmesini sağlayarak insanı merkeze alan ve insanı ilgilendiren bütün konularda çözüm gayretinde 1 Dr. Öğr. Üyesi, Trabzon Üniversitesi, İletişim Fakültesi, ozer.silsupur@gmail.com, ORCID: 0000-0002-2965- 2235.