CZASOPISMO INŻYNIERII LĄDOWEJ, ŚRODOWISKA I ARCHITEKTURY JOURNAL OF CIVIL ENGINEERING, ENVIRONMENT AND ARCHITECTURE JCEEA, t. XXXIII, z. 63 (3/16), lipiec-wrzesień 2015, s. 295-307 Leszek OPYRCHAL 1 Aleksandra BĄK 2 FUNKCJA NIEZAWODNOŚCI I CZAS BEZAWARYJNEJ PRACY ODPOWIADAJĄCY WYKLADNICZEJ INTENSYWNOŚCI USZKODZEŃ NA PRZYKLADZIE NIEZAWODNOŚCI ZAPÓR Funkcja niezawodności odgrywa w nauce o niezawodności podstawową rolę, gdyż pozwala na obliczenie prawdopodobieństwa uszkodzenia w określonym czasie t. Aby obliczyć funkcję niezawodności należy obliczyć calkę z funkcji intensywno- ści uszkodzeń. W dotychczasowej praktyce obliczeń niezawodności stosowano funkcję intensywności uszkodzeń, która jest stala w czasie. W niniejszym artykule zostal przedstawiony sposób obliczeń funkcji niezawodności oraz średniego czasu bezawaryjnej pracy w przypadku, gdy intensywność uszkodzeń jest funkcją wy- kladniczą. Funkcja wykladnicza może znaleźć zastosowanie, w początkowej fazie istnienia wyrobu techniki, gdy intensywność uszkodzeń szybko maleje w czasie. W wyniku przeprowadzonych obliczeń uzyskano wzory na funkcję niezawodności R oraz średni czas życia T S . Obliczenia przeprowadzono na przykladzie zapór. Na podstawie danych o katastrofach zapór zbudowano histogram intensywności uszkodzeń. Do histogramu dopasowano funkcję wykladniczą metodą najmniej- szych kwadratów. Następnie obliczono funkcję niezawodności oraz średni czas bezawaryjnej pracy. W rezultacie obliczeń uzyskano wartość średniego czasu bez- awaryjnej pracy T S = 53817 lat oraz mediany czasu bezawaryjnej pracy T M = 37302 lata. Duże wartości T S i T M wynikają z faktu, że brak jest danych o ka- tastrofach zapór wynikających z procesów starzenia, gdyż zdecydowana większość budowli piętrzących zostala zbudowana w XX w. Slowa kluczowe: niezawodność zapór, katastrofy zapór, funkcja niezawodności, czas bezawaryjnej pracy 1 Autor do korespondencji / corresponding author: Leszek Opyrchal, AGH Akademia Górniczo- Hutnicza, Wydzial Geodezji Górniczej i Inżynierii Środowiska, Katedra Inżynierii i Ochrony Środowi- ska, al. Mickiewicza 30, 30-059 Kraków, tel. +48 126174497; opyrchal@agh.edu.pl 2 Aleksandra Bąk, mgr inż. AGH Akademia Górniczo-Hutnicza, Wydzial Geodezji Górniczej i Inżynierii Środowiska, Katedra Inżynierii i Ochrony Środowiska, al. Mickiewicza 30, 30-059 Kraków, abak@agh.edu.pl