Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi 2021; 24(2): 264-273 Journal of Anatolia Nursing and Health Sciences DOI: 10.17049/ataunihem.870195 264 ARAŞTIRMA/RESEARCH ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE TÜTÜN KULLANIM ALIŞKANLIKLARININ BELİRLEYİCİLERİ VE ALGILAR: İSTANBUL İLİNDE SAĞLIK HİZMETLERİ YÜKSEKOKULU ÖĞRENCİLERİ ÖRNEĞİ Özden GÜDÜK 1 Selda SELİMOĞLU NAMOĞLU 2 Merve YEMENİCİ 3 Nazlı ERTÜRK 4 Kazım Yalçın ARĞA 5 Yeliz DOĞAN MERİH 6 İlhan SATMAN 7 Alınış Tarihi/Received 28.01.2021 Kabul Tarihi/Accepted 01.06.2021 Yayın Tarihi/Published 25.06.2021 Bu makaleye atıfta bulunmak için/To cite this article: Güdük Ö, Selimoğlu Namoğlu S, Yemenici M, Ertürk N, Arğa KY, Doğan Merih Y, Satman İ. Üniversite Öğrencilerinde Tütün Kullanım Alışkanlıklarının Belirleyicileri ve Algılar: İstanbul İlinde Sağlık Hizmetleri Yüksekokulu Öğrencileri Örneği. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 2021; 24(2): 264-273. DOI: 10.17049/ataunihem.870195 ÖZ Amaç: Sağlık Meslek Yüksekokulu öğrencilerinin tütün ve tütün ürünleri kullanma davranışlarını incelemek ve bu davranış üzerinde belirleyici faktörleri ortaya koymaktır. Yöntem: Bu araştırma, Medipol Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu’nda gerçekleştirilmiştir. Toplam 26 soruluk olarak hazırlanan, yapılandırılmış bir anket, 307 öğrenciye yüz yüze uygulanmıştır. Veriler, SPSS 23 programı kullanılarak Pearson ki-kare korelasyon testi ve binary lojistik regresyon modeli ile analiz edilmiştir. Çalışma öncesi İstanbul Medipol Üniversitesi Girişimsel Olmayan Araştırmalar Etik Kurulu’ndan onay alınmıştır. Bulgular: Anket verileri öğrencilerin %32.6’sının tütün ürünleri (sıklıkla sigara) kullandığını, erkek öğrencilerin sigara kullanma alışkanlığı sıklığının daha yüksek olduğunu, daha erken yaşlarda sigara kullanmaya başladıklarını ve günlük tüketim miktarının (adedinin) daha fazla olduğunu göstermiştir. Sigara kullanma davranışının gelişmesinde “sigara sağlığa zararlıdır” düşüncesine sahip olmanın azaltıcı, buna karşılık sık görüşülen arkadaşların sigara kullanmasının artırıcı etkisi olduğu görülmüştür. Üniversite eğitiminin ilk ve son yılları karşılaştırıldığında, sigara kullanan öğrenci sayısının zamanla arttığı saptanmıştır. Sonuç: Önceki yıllara göre, toplumumuzda Sağlık Meslek Yüksekokulu öğrencileri arasında sigara ve nargile kullanımı artmaktadır. Bu artışta cinsiyet, arkadaş etkisi, merak, özenti, stres ve kültürel özellikler ön plana çıkmaktadır. Bu nedenle tütün ürünleri ile mücadele politikalarında bu hususların dikkate alınması önem arz etmektedir. Anahtar Kelimeler: Davranış; nargile; sigara; tütün; tütün ürünleri; üniversite öğrencisi. ABSTRACT Determinants and Perceptions of Tobacco Use Habits of University Students: An Example from Health Services School Students in Istanbul Aim: To examine tobacco and tobacco use behaviors of the students of Health Vocational School and to reveal the determining factors on this behavior. Methods: This research was carried out in Medipol University Health Services Vocational School. A structured questionnaire with a total of 26 questions was applied to 307 students face to face. The data were analyzed using the SPSS 23 program by Pearson chi-square test and binary logistic regression model. Before the study, approval was obtained from the Medipol University Non-Invasive Research Ethics Committee. Results: The survey data showed that 32.6% of the students used tobacco products (mainly cigarettes), the frequency of smoking habit of male students was higher, they started smoking at an earlier age and the amount of daily consumption was higher. In the development of smoking behavior, it has been observed that having the belief of “smoking is harmful for health” has a decreasing effect, whereas smoking of frequently seen friends has an increasing effect. When the first and last years of university education are compared, it is found that the number of students who smoke increases over time. Conclusion: Compared to previous studies, smoking and waterpipe use are increased among Health Vocational School students in our society. In this increase, gender, peer influence, curiosity, interest, stress, and cultural characteristics come to the front. For this reason, it is important to consider these issues in policies to combat tobacco products. Keywords: Behavior; waterpipe (narghile); Cigarettes; tobacco; tobacco products; university student. 1 Yüksek İhtisas Üniversitesi, Ankara, (Dr. Öğr. Üyesi), ORCID: 0000-0002-2268-0428, e-posta: ozdenguduk@gmail.com 2 Medipol Üniversitesi, Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu, İstanbul, (Öğr. Gör.), ORCID: 0000-0001-7621-8928, e-posta: snamoglu@medipol.edu.tr 3 Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı, Türkiye Halk Sağlığı ve Kronik Hastalıklar Enstitüsü, ORCID: 0000-0002-6666-7532, e-posta: mervedalms@gmail.com 4 Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı, Türkiye Halk Sağlığı ve Kronik Hastalıklar Enstitüsü, ORCID: 0000-0001-7161-4999, e-posta: nazli.erturk@tuseb.gov.tr 5 Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı, Türkiye Halk Sağlığı ve Kronik Hastalıklar Enstitüsü / Marmara Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Biyomühendislik Bölümü, (Prof. Dr.), ORCID: 0000-0002-6036-1348, e-posta: kazim.arga@marmara.edu.tr 6 Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı, Türkiye Halk Sağlığı ve Kronik Hastalıklar Enstitüsü / Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hamidiye Hemşirelik Fakültesi, (Dr. Öğr. Üyesi ), ORCID:0000-0002-6112-0642, e-posta: yelizmrh@gmail.com 7 Sorumlu Yazar: Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı, Türkiye Halk Sağlığı ve Kronik Hastalıklar Enstitüsü / İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Endokrinoloji ve Metabolik Hastalıklar Bilim Dalı, (Prof. Dr.), ORCID: 0000-0001-8613-1797, e-posta: satmandiabet@gmail.com