D. NARNÇ, E. KARAMAN 68 Kanatlı Hayvan Islahında SAS Programı ile Akrabalık Matrislerinin Oluturulması Doan NARNÇ * Emre KARAMAN Akdeniz Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Zootekni Bölümü, Antalya, *Yazışma Yazarı: dnarinc@akdeniz.edu.tr Geli tarihi:24.05.2011, Yayına kabul tarihi: 02.06.011 Özet: Bu çalımada akrabalı yetitirme, akrabalı yetitirme katsayısı ve akrabalık derecesinin kanatlı hayvan ıslahı açısından önemi belirtilmitir. SAS yazılımının INBREED prosedür komutları ve seçenekleri detaylı ekilde tanıtılarak, ebeveyn-yavru, öz karde, üvey karde ve karıık çiftletirilmi örnek hayvan gruplarında akrabalı yetitirme katsayılarının ve akrabalık derecelerinin ne ekilde deitii SAS INBREED prosedürü ile ortaya konulmutur. Anahtar kelimeler: Akrabalı yetitirme, SAS INBREED, akrabalı yetitirme katsayısı, akrabalık derecesi Computing Numerator Relationship Matrices in Poultry Breeding by SAS Software Abstract: In this study, the importance of inbreeding, inbreeding coefficient, coefficient of coancestry for poultry breeding was determined. INBREED procedure commands and options of SAS software were described in detail. Inbreeding coefficients and coefficients of coancestry changes were computed with SAS INBREED procedure by parent-offspring, fullsib, halfsib and complex sample matings. Key words: Inbreeding, SAS INBREED, inbreeding coefficient, coefficient of coancestry Giri Kanatlı çiftlik hayvanı türlerinde 20. yüzyılın ortalarında hibrit ürünler elde edilmeye balanmıtır. Bu amaçla, büyük ebeveyn hatların gelitirilmesinde kullanılan damızlık deerlerin belirlenmesi için indeks ve baımsız ayıklama yöntemleri kullanılmıtır. Önceleri, metodolojisi 1950’li yıllarda Henderson tarafından ortaya konulan karıık model eitlikleri (KME) çözümleri ile damızlık deer tahmin edilmesi yöntemine önem verilmemitir. Ancak, günümüzde büyük ıslah kuruluları damızlık deerler için KME’nden elde edilen çok özellikli, marker destekli BLUP (en iyi yansız kestirim) deerlerini kullanmaktadır (Hunton, 2006). BLUP deerlerinin, özellikle akrabalar arası ilikilerin dikkate alınması ve KME’nde sabit etkiler için BLUE (en iyi yansız tahmin) deerlerinin de tahmin edilmesi bakımından indeks metodlarına göre üstünlük saladıı bildirilmektedir (Akba, 1995; Lynch ve Walsh, 1998; Akba, 2000). Genel modeli Y=Xb+Zu+e eklindeki karıık model eitliinde: Y matrisi verimleri, X matrisi sabit etkileri, Z matrisi de bireyleri ifade etmektedir. X, Y ve Z matrisleri oluturulduktan sonra karıık model eitliinde X`X, X`Z, Z`X, Z`Z, X`Y, Z`Y ve G -1 matrisleri oluturulup aaıdaki gibi genel matris notasyonunda yerlerine konulmaktadır (Mrode, 2003). Henderson ve ark. (1959), matris notasyonundaki G -1 matrisini elde etmek Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 6 (2):68-75, 2011 ISSN 1304-9984, Derleme