248 • Aralık 2014 • Gülhane Tıp Derg Ciddi bradikardiye neden olan iki deli bal toksisite olgusu *Gülhane Askeri Tıp Akademisi Acil Tıp Bilim Dalı Ankara **Gülhane Askeri Tıp Akademisi Kardiyoloji Bilim Dalı Ankara ***Diyarbakır Asker Hastanesi Kalp Damar Cerrahisi Kliniği Diyarbakır ****Beytepe Asker Hastanesi Kardiyoloji Kliniği Ankara Ayrı basım isteği: Şevket BALTA, GATF Kardiyoloji Bilim Dalı, Etlik-06018, ANKARA E-mail:drsevketb@gmail.com Makalenin Geliş Tarihi: 01.06.2012 • Kabul Tarihi: 11.06.2012 • Çevrim İçi Basım Tarihi: 27.12.2014 ÖZET Deli Bal Zehirlenmesi, Türkiye’de özellikle Karadeniz bölgesinin ormanlık alanlarında yer alan Rhodedendron çiçeklerinin grayanotoksin içeren nektar ve polenlerinden üretilen balın tüketilmesi ile meydana gelir. Zehirlenme grayanotoksin içeren taze ve keskin kokulu balın aşırı tüketilmesi ile olmaktadır. Olgularda gastrointestinel yakınmalar ve kardiyovasküler sisteme ait bozukluklar sık görülür. Nadiren de olsa yaşamı tehdit eden durumlara neden olabilen deli bal zehirlenmesinin tanısını koyabilmek için, hastanın mevcut şikâyetlerinin yanında, anamnezinde aşırı ve taze bal tüketim bilgisini sorgulamak gerekmektedir. Anahtar kelimeler: Deli bal zehirlenmesi, bradikardi, hipotansiyon SUMMARY Severe Bradycardia due to Mad-Honey Intoxication in Two Patients Mad Honey Poisoning occurs with the consumption of honey produced from nectar and pollen of Rhododendron fowers, located in the forest areas of the Black Sea region in Turkey, containing grayanotoxin. Poisoning is caused by the excessive consumption of fresh and pungent honey containing grayanotoksin. Cardiovascular and gastrointestinal complaints are common in these cases. In order to make the diagnosis of mad honey poisoning, which can rarely cause life-threatening situations, excessive and fresh honey consumption as well as the patient's current complaints should be questioned in medical history. Key words: Mad-Honey Intoxication, bradycardia, hypotension OLGU SUNUMU / CASE REPORT Giriş Deli bal zehirlenmesi olarak ifade edilen durum Rho- dedendron çiçeklerinin nektar ve polenlerinden üretilen ve içeriğinde grayanotoksin bulunan balların tüketilmesi ile meydana gelir (1,2). Zehirlenmenin nedeni olan gra- yanotoksin vücutta ki etkilerini Na+ kanalları üzerinden gösterir (3). Türkiye’de, özellikle Karadeniz bölgesin- de üretilen taze, keskin kokulu balların aşırı tüketilmesi- ne bağlı olarak deli bal zehirlenmesi olguları bildirilmiş- tir (4). Olgularda baş dönmesi, bulantı-kusma, halsiz- lik gibi gastrointestinal sistem kaynaklı yakınmalar sık- tır. Bradikardi, hipotansiyon ve senkop ise özellikle kar- diyak semptomlarla müracaat eden hastalarda ön plan- dadır (5). Ayrıca nadirde olsa deli bal zehirlenmesinin neden olduğu AV tam blok ve asistol olguları da bildiril- miştir (6,7). Ayırıcı tanıda benzer şikâyetler ile acil servi- se müracaat eden ve bu duruma neden olabilecek kalp hastalığı öyküsü olmayan hastaların anamnezinde bal kullanım öyküsü sorgulanmalıdır. Biz de çalışmamızda; bulantı, fenalık hissi, bradikardi ve hipotansiyon ile acil servise müracaat etmiş iki olgumuz ve deli bal zehirlen- mesinin tespitinde yaşadığımız zorlukları içeren durum- ları sunmayı amaçladık. Olgu 1 Daha önce bir şikâyeti olmayan kırk sekiz yaşında ba- yan evde aniden bulantı, baygınlık hali ve kusma yakın- maları ile yakınları eşliğinde acil servise müracaat etti. Özgeçmiş ve soy geçmişi özellik arz etmiyordu. Hasta- nın vital bulgularında kan basıncı 70/35 mmHg, kalp hızı 38 vuru/dk, elektrokardiyografi (Resim 1) ve monitör ta- kibinde sinüs bradikardisi mevcuttu. Hastanın diğer sis- tem muayene bulguları normal olarak tespit edildi. Da- mar yolu açıldı, semptomatik sinüs bradikardisi tedavisi olarak 0.5 mg intravenöz (İ.V.) atropin verildi. Bradikardi düzelene kadar atropin dozu üç dakika ara ile iki kez (0.5 mg İ.V.) tekrarlandı ve hastaya toplamda 1.5 mg atropin uygulandı. 1000 ml %0,9 NaCl İ.V. infüzyonu başlandı. Anamnezinde fenalaşmadan bir saat önce “zerdeçal” isminde bir bitkiyi bir bardak süt ile karıştırarak içtiğini ifade etti. Yapılan kontroller esnasında hastanın sütün içine zerdeçal tozu ile beraber şeker yerine bir kaşık da bal koyduğu öğrenildi. Hasta kardiyoloji kliniğine kon- sülte edildi. Yapılan ekokardiyografide sol ve sağ kalp Ümit KALDIRIM (*), Şevket BALTA (**) , Şükrü ARDIÇ (*), Sait DEMİRKOL (**), Murat TAVLAŞOĞLU (***), Murat ÜNLÜ (****) Gülhane Tıp Derg 2014;56: 248-250 © Gülhane Askeri Tıp Akademisi 2014 doi: 10.5455/gulhane.21085 Kaldırım ve ark.