122 122 YAŞLI BİREYLERİN YAŞAM KALİTESİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN SAĞLIK ALGISI VE SAĞLIK ANKSİYETESİ BAĞLAMINDA İNCELENMESİ (1) INVESTIGATION OF THE FACTORS AFFECTING THE QUALITY OF LIFE OF ELDERLY INDIVIDUALS IN CONTEXT OF HEALTH PERCEPTION AND HEALTH ANXIETY Gönül GÖKÇAY 1 , Ayşe ÇEVİRME 2 , Özge ERTÜRK 3 , Aylin MEŞE TUNÇ 4 , Hülya İNCİRKUŞ KÜÇÜK 5 , Zeynep GENÇ AKGÜN 6 1 Kafkas Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Halk Sağlığı Hemşireliği, Kars / Türkiye 2-3-4 Sakarya Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Halk Sağlığı Hemşireliği, Sakarya / Türkiye 5 Yalova Devlet Hasanesi, Enfeksiyon Bölümü, Yalova / Türkiye 6 Kocaeli Üniversitesi Derince Eğitim Araştırma Hasanesi, Allerji Polikliniği, Kocaeli / Türkiye ORCID ID: 0000-0003-0140-8668 1 , 0000-0001-7116-2523 2 , 0000-0001-9238-490X 3 , 0000-0002-9469-7915 4 , 0000-0002-6739-6463 5 , 0000-0002-6919-6289 6 Öz: Amaç: Bu çalışma yaşlı bireylerin yaşam kalitesini etkileyen faktörlerin sağlık algısı ve sağlık anksiyetesi bağlamında incelenmesi amacıyla planlanmıştır. Yöntem: Çalışma tanımlayıcı tipte olup 374 yaşlı birey katılımıyla yapılmıştır. Çalışmada Genel Bilgi Formu, Yaş- lılarda Yaşam Kalitesi Ölçeği, Sağlık Algısı Ölçeği (SAÖ) ve Sağlık Anksiyetesi Ölçeği kullanılarak veriler toplanmıştır. Veriler, sayı, yüz- de ve ortalama değerleri, çoklu doğrusal regresyon analizi kullanıla- rak değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizde anlamlılık düzeyi p<0,05 kabul edilmiştir Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 71,18±5,74 olarak bulunmuştur. Katılımcılar, Yaşam Kalitesi Ölçeği Toplamından 28,92±8,13 puan, Sağlık Algısı Ölçeği Toplamından 54,87±9,58 puan, Sağlık Anksiyetesi Ölçeği Toplamından 43,57±10,53 puan almışlar- dır. Katılımcıların Yaşam Kalitesi (toplam varyansın %32,1) ve alt boyutlarının (Kontrol %24,4; Otonomi %20,2; Zevk %21,7; Kendini Gerçekleştirme %19,8)’ini açıklamaktadır. Sonuç: Çalışmaya katılan yaşlı bireylerin orta düzey yaşam kalitesine, ortalama üstünde sağlık algılarının olduğu ve yüksek düzey sağlık anksiyetesi yaşadıkları bu- lunmuştur. Kurulan çoklu doğrusal regresyon sonucunda yaşam kali- tesi üzerinde sağlık algısı alt boyutlarının ve sağlık anksitesinin etkili olduğu/yordadığı bulunmuştur. Özellikle halk sağlığı hemşirelerinin yaşlı bireylere yönelik yapılacak eğitim ve yaşam kalitesi artırma çalış- malarında bu konulara dikkat etmeleri, bireysel, toplu organizasyonlar (kongre, konferans) ile sağlık algısı ve sağlık anksiyetesi temelli çalış- maların yapılması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Yaşlı, Yaşam Kalitesi, Sağlık Algısı, Sağlık Ank- siyetesi Abstract: Objective: This study was planned to examine the fac- tors affecting the quality of life of elderly individuals in the context of health perception and health anxiety. Method: The study is of de- scriptive type and was conducted with the participation of 374 elderly individuals. In the study, data were collected using the General Infor- mation Form, the Elderly Quality of Life Scale, the Health Perception Scale (SAS), and the Health Anxiety Scale. Data, number, percentage and mean values were evaluated using multiple linear regression analy- sis. The level of significance was accepted as p<0.05 in the statistical analysis. Results: The mean age of the participants was 71.18±5.74. Participants got 28.92±8.13 points from the Quality of Life Scale Total, 54.87±9.58 points from the Health Perception Scale Total, and 43.57±10.53 points from the Health Anxiety Scale Total. It explains the participants’ Quality of Life (32.1% of total variance) and sub-dimen- sions (Control 24.4%; Autonomy 20.2%; Pleasure 21.7%; Self-Real- ization 19.8%). Conclusion: It was found that the elderly individuals participating in the study had a moderate quality of life, had higher than average health perceptions and had high levels of health anxiety. As a result of the established multiple linear regression, it was found that health perception sub-dimensions and health anxiety were effective/ predicted on quality of life. In particular, it is recommended that public health nurses pay attention to these issues in education and quality of life studies to be carried out for elderly individuals, and that studies based on health perception and health anxiety should be carried out with individual and collective organizations (congress, conference). Keywords: Elderly, Quality Of Life, Health Perception, Health Anxiety (1) Sorumlu Yazar, Corresponding Author Gönül GÖKÇAY (Dr. Öğr. Üye., Assist. Prof.), Kafkas University, Atatürk Health Services Vocational School, Department of Medical Services and Techniques, Kars / Turkey, gonul.gokcay@ogr.sakarya.edu.tr, Geliş Tarihi / Received: 01.05.2022, Kabul Tarihi / Accepted: 11.11.2022, Makalenin Türü: Type of Article: (Araştırma – Uygulama; Research - Application) Çıkar Çatışması, Yok – Conflict of Interest, None, Etik Kurul Raporu veya Kurum İzin Bilgisi- Ethical Board Report or Institutiınal Approval, Var / Yes “Etik Kurul Raporu Yok / None” Doi: 10.17363/SSTB.2022/ABCD89/.45.9 SSTB ULUSLARARASI HAKEMLI AKADEMIK SPOR SAĞLIK VE TIP BILIMLERI DERGISI INTERNATIONAL REFEREED ACADEMIC JOURNAL OF SPORTS, HEALTH AND MEDICAL SCIENCES