Turkiye Klinikleri J Nurs Sci. 2022;14(4):1128-34
1128
Nitelikli sağlık bakım hizmeti vermeyi amaçla-
yan kamu ya da özel tüm sağlık kuruluşlarında, ileti-
şim önemli bir yere sahiptir.
1
Sağlık çalışanlarından,
hizmet sunarken yalnızca psikomotor ve bilişsel be-
cerilerini kullanması değil, bunlarla beraber bakım
verilen toplumu/bireyi yargılamadan kabullenmesi,
düşünce ve görüşlerini önemseyerek çift yönlü ileti-
şim sağlaması, etkili iletişim ve dinleme gibi temel
becerilere sahip olması beklenmektedir.
2
Etkin iletişim, sunulan sağlık bakım hizmetinin
tüm çıktılarını bilişsel (bilgi, anlama ve hatırlama),
duygusal (güven, memnuniyet, endişe) ve davranışsal
(tedaviye uyum/öz yönetim) açıdan etkilemektedir.
3
Hemşirelik bakımında etkili iletişim esastır ve
bireyselleştirilmiş-hasta odaklı yaklaşımlarda ön
plana çıkmaktadır. Literatüre bakıldığında, hemşire-
hasta arasındaki iletişim sadece hemşirelik bakımı-
nın önemli bir parçası olarak değil, aynı zamanda
Türk Diyabet Eğitim Hemşirelerinin İletişim ve Dinleme
Becerilerinin Değerlendirilmesi: Kesitsel Çalışma
Evaluation of Communication and Listening Skills of
Turkish Diabetes Educational Nurses: Cross-Sectional Study
Ezgi DİRGAR
a
, Nermin OLGUN
a
a
Hasan Kalyoncu Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Gaziantep, Türkiye
ÖZET Amaç: Araştırmada, Türkiye’deki diyabet eğitim hemşirelerinin ile-
tişim ve dinleme becerilerini değerlendirmek amaçlanmıştır. Gereç ve Yön-
temler: Araştırma, tanımlayıcı-kesitsel türde planlanmış ve Diyabet
Hemşireleri Derneği'ne kayıtlı 112 diyabet eğitim hemşiresi ile yürütülmüş-
tür. Veriler; Aralık 2021-Şubat 2022 tarihleri arasında Hemşire Tanıtıcı Bilgi
Formu, İletişim Becerileri Değerlendirme Ölçeği ve Dinleme Becerisi Ölçeği
ile çevrimiçi yollarla toplanmıştır; normallik analizlerinden sonra uygun olan
tanımlayıcı ve ilişki arayıcı istatistikler kullanılarak değerlendirilmiştir. Tüm
istatistiksel kararlarda p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Hemşirele-
rin %69,6’sının lisans eğitimi mezunu olduğu, %75’inin dinleme ve iletişim
becerilerine yönelik eğitim aldığı, %81,2’sinin diyabet eğitim hemşireliği ser-
tifikası olduğu, %69,6’sının diyabet eğitim hemşireliği dışında hastane içi
başka görevlendirmeleri olduğu saptanmıştır. Diyabet Eğitim Hemşirelerinin
yaş ortalamaları 42,16±7,34, çalışma yılları 9,38±7,12’dir. Dinleme Becerisi
Ölçeği’ nden 62,44±6,20 puan alırken, İletişim Becerileri Değerlendirme Öl-
çeği toplam puan ortalamaları 80,20±7,38’dir. Çalışmaya katılan hemşirele-
rin tanıtıcı ve mesleki özelliklerine göre ölçeklerden aldıkları puan
ortalamalarının karşılaştırılmasına bakıldığında; eğitim durumları ve diyabet
eğitimi dışında başka hastane içi görevlendirmeleri olması durumları ile ara-
sında istatistiksel olarak bir anlamlı fark bulundu(p=0.047, p=0.025). Sonuç:
Lisansüstü eğitim alan diyabet eğitim hemşirelerinin lisans öncesi ve lisans
mezunu hemşirelere göre dinleme becerilerinin daha yüksek olduğu; hastane
içinde diyabet eğitimi dışında görevlendirmeleri olmayan hemşirelerin ise
hem iletişim hem de dinleme becerilerinin daha yüksek olduğu belirlendi.
Hemşirelerin iletişim becerileri arttıkça dinleme becerileri de artmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Diyabet eğitim hemşiresi; iletişim becerisi;
dinleme becerisi
ABSTRACT Objective: The aim of the study was to evaluate the commu-
nication and listening skills of diabetes education nurses in Türkiye. Material
and Methods: The study was planned as a descriptive-cross-sectional study
and was conducted with 112 diabetes education nurses registered to the Dia-
betes Nurses Association. Data; It was collected online between December
2021 and February 2022 with Nurse Introductory Information Form, Com-
munication Skills Evaluation Scale and Listening Skills Scale; After normal-
ity analyzes, appropriate descriptive and correlational statistics were used. In
all statistical decisions, p<0.05 was accepted. Results: It was determined that
69.6% of the nurses graduated from undergraduate education, 75% received
training on listening and communication skills, 81.2% had diabetes education
nursing certificate, 69.6% were in-hospital except diabetes education nursing.
It was found that he had other assignments. The mean age of Diabetes Edu-
cation Nurses was 42.16±7.34, and their working years were 9.38±7.12. While
he got 62.44±6.20 points from the Listening Skills Scale, the total mean scores
of the Communication Skills Evaluation Scale were 80.20±7.38. Considering
the comparison of the mean scores of the nurses participating in the study ac-
cording to their introductory and professional characteristics; A statistically
significant difference was found between their education status and their in-
hospital assignments other than diabetes education (p=0.047, p=0.025). Con-
clusion: Diabetes education nurses with postgraduate education have higher
listening skills than nurses with pre-graduate and undergraduate degrees; It
was determined that nurses who did not have assignments other than diabetes
education in the hospital had higher both communication and listening skills.
As nurses' communication skills increase, their listening skills also increase.
Keywords: Diabetes education nurse; communication skill;
listening skill
ORİJİNAL ARAŞTIRMA ORIGINAL RESEARCH
DOI: 10.5336/nurses.2022-89765
Correspondence: Ezgi DİRGAR
Hasan Kalyoncu Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Gaziantep, Türkiye
E-mail: ezgi.dirgar@hku.edu.tr
Peer review under responsibility of Turkiye Klinikleri Journal of Nursing Sciences.
Received: 17 Mar 2022 Received in revised form: 08 May 2022 Accepted: 10 May 2022 Available online: 26 May 2022
2146-8893 / Copyright © 2022 by Türkiye Klinikleri. This is an open
access article under the CC BY-NC-ND license (http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/).
Türkiye Klinikleri Hemşirelik Bilimleri Dergisi
Turkiye Klinikleri Journal of Nursing Sciences