167 Słupskie Prace Geograficzne 6  2009 Małgorzata Kirschenstein Dariusz Baranowski Akademia Pomorska Słupsk WAHANIA ROCZNE I TENDENCJE ZMIAN TEMPERATURY POWIETRZA W KOSZALINIE ANNUAL FLUCTUATIONS AND TRENDS OF THEIR CHANGES AIR TEMPERATURE IN KOSZALIN Zarys treści: Przedstawiono podstawowe cechy rocznego przebiegu temperatury powietrza (zróŜnicowanie między poszczególnymi miesiącami i porami roku). Określono wahania tem’ peratury powietrza w wieloleciu 1950’2007 i trendy zmian. Sprawdzono zaleŜność tempera’ tury powietrza od Oscylacji Północnoatlantyckiej (North Atlantic Oscillation – NAO). Słowa kluczowe: temperatura powietrza, zmienność, wskaźnik NAO, Koszalin Key words: air temperature, changeability, NAO index, Koszalin Wstęp W ostatnich latach szeroko omawiany jest problem tempa zmian i wahań poszcze’ gólnych elementów meteorologicznych, w tym temperatury powietrza. RozwaŜa się go w róŜnych skalach czasowych i przestrzennych. Prowadzone badania są próbą oceny potencjalnych skutków zmian w środowisku przyrodniczym oraz wyjaśnienia przyczyn tych zmian, z uwzględnieniem zarówno czynników antropogenicznych, jak i naturalnych. W raporcie Międzyrządowego Zespołu do spraw Zmian Klimatu (IPCC) z 2007 roku stwierdzono, Ŝe większość zmian temperatury obserwowanych w ostatnich 50 latach naleŜy przypisać działalności człowieka. W wieloleciu 1900’ ’2004 obserwowane zmiany temperatury na powierzchni Ziemi wyniosły około 0,4’ ’0,8°C. W Polsce w drugiej połowie XX wieku stwierdzono wzrost średniej tempe’ ratury powietrza o ok. 0,9°C. PrzewaŜająca część tego ocieplenia przypada na lata 80. i 90. (Fortuniak i in. 2001). RównieŜ Filipiak (2004) potwierdza występowanie silnego dodatniego trendu temperatury powietrza w skali roku oraz sezonów wio’ sennego i zimowego na obszarze WybrzeŜa i Pomorza w drugiej połowie XX w. Według Boryczki i Stopy’Boryczki (2007) w Europie występuje duŜa zaleŜność pola temperatury powietrza od Oscylacji Północnoatlantyckiej (NAO) w miesiącach