PRZEGLĄD ELEKTROTECHNICZNY, ISSN 0033-2097, R. 90 NR 8/2014 57 Adam MAĆKOWIAK 1 , Krzysztof SIECZKAREK 1 , Monika ŁOBAZIEWICZ 2 Instytut Logistyki i Magazynowania, Poznań (1), DataConsult Sp. z o.o., Kraków (2) Możliwość zastosowania materiałów absorpcyjnych EMC do eliminacji zakłóceń w pracy radiowych systemów komunikacyjnych Streszczenie. W artykule przedstawiono wyniki prowadzonych w Laboratorium Urządzeń Elektronicznych prac związanych z zastosowaniem typowych absorberów EMC w aplikacjach innych niż komory bezodbiciowe. Wybrane modele absorberów funkcjonujących na rynku zostały sprawdzone pod względem tłumienności oraz potencjału zastosowań innych niż branża EMC. Abstract. This paper presents the results of works carried out in Laboratory of Electronic Devices on the use of absorbing materials for other than anechoic chambers’ applications. The chosen existing on the market absorbers have been evaluated for their attenuation characteristics and possible use for others than EMC trades. On possible use of EMC absorbing materials for elimination of electromagnetic disturbances in radio communication systems. Słowa kluczowe: absorbery EMC, tłumienność materiałów, skuteczność ekranowania. Keywords: EMC absorbers, attenuation of materials, shielding effectiveness. doi:10.12915/pe.2014.08.14 Wstęp Materiały absorbcyjne znajdują szerokie zastosowanie w obszarze ekranowania pól elektromagnetycznych. Skuteczność ekranowania pola przez ekran jest funkcją materiału, z której jest on wykonany (przenikalność, przewodność i grubość), częstotliwości i odległości źródła zaburzeń EMI od ekranu. Przy użyciu metody rozwiniętej przez S. A. Schelkunoffa, całkowita skuteczność ekranowania ekranu z przewodzącego ciała stałego może być wyrażona jako suma strat przy odbiciach (R dB ), pochłanianiu (A dB ) oraz ponownych odbiciach (B dB ) (rysunek 1). Rys. 1. Straty na przewodzącym ekranie z ciała stałego [1]. Straty przy odbiciach są proporcjonalne do impedancji fali elektromagnetycznej (Z w ) i odwrotnie proporcjonalne do wewnętrznej impedancji ekranu (Z B ). Straty przy pochłanianiu są proporcjonalne do grubości (t) i współczynnika pochłaniania ekranu (a). Odwrotność współczynnika pochłaniania daje głębokość wnikania (δ). Głębokość wnikania jest to właściwość magnetyczna, która powoduje wypieranie płynącego prądu na powierzchnię przewodnika. Głębokość wnikania staje się mniejsza (płytsza), gdy częstotliwość, przewodność lub przenikalność się zwiększa. Pole elektromagnetyczne jest tłumione o 1/e≈0,37 co każdą głębokość wnikania δ w głąb ekranu. Im większa liczba wielokrotności głębokości wnikania δ w danej grubości materiału, tym większe straty wynikające z absorpcji (pochłaniania). Im głębokość wnikania staje się płytsza wraz ze wzrostem częstotliwości, straty wynikające z absorpcji przy dużych częstotliwościach stają się głównym i dominującym składnikiem. Straty wynikające z ponownych odbić silnie zależą od strat wynikających z pochłaniania [1]. W artykule pokazane zostaną wyniki rzeczywistych pomiarów tłumienności powszechnie dostępnych na rynku materiałów absorbcyjnych oraz przykład zastosowania do eliminacji niepożądanych efektów w obszarze RFID. Materiały absorbcyjne Do testów wytypowano popularne absorbery wykorzystywane głównie w zastosowaniach EMC: Absorber A - absorber stożkowy, zaprojektowany typowo do wykorzystywania w konstrukcji komór bezodbiciowych a także do ekranowania sprzętu w nich używanego (pokazany na rysunku 2). Rys. 2. Przykładowy absorber stożkowy (A). Rys. 3. Współczynnik odbicia absorbera A.