BAHÇE Ceviz 34 (1): 123 – 132 2005 123 ISPARTA YÖRESNDEK ÜÇ FARKLI CEVZ POPULASYONUNUN FENOLOJK ÖZELLKLERNN ISLAH AÇISINDAN NCELENMES 1 Fatma KOYUNCU 2 Fatma AKINCI YILDIRIM 3 Mehmet A. KOYUNCU 2 Filiz TOSUN 3 ÖZET Cevizde, erkek ve dii çiçeklerin farklı dönemlerde olgunlaması optimal meyve tu- tumunu sınırlandıran en önemli faktördür. Özellikle ilkbahar donlarının riskli olduu bölgelerde geç yapraklanan ve geç çiçeklenen aaçların seçilmesi gerekmektedir. Di- er taraftan pomolojik özellikleri bakımından standart bir çeit adayı yeterliliinde olmayan, ancak geç yapraklanan genotiplerin gen kaynaı olarak korunması melezleme ıslahı açısından büyük önem taımaktadır. Bu çalıma, Isparta ili merkeze balı Gelincik köyü ile Atabey ve Yalvaç ilçelerinde bulunan üç farklı ceviz populasyonunda, genotiplerin fenolojik özelliklerinin belirlenmesi ve ıslah bakımın- dan deerlendirilmesi amacıyla gerçekletirilmitir. Çalımada, Gelincik’te 15, Ata- bey’de 46 ve Yalvaç’ta 34 genotip incelenmitir. ncelenen genotiplerin meyve özellik- leri bakımından üstün nitelikli olmasına özen gösterilmitir. Fenolojik özellikler açı- sından populasyonlar ve yıllar arasında farklılık gözlenmi olup, Atabey populasyonunda, ilk yapraklanma ve çiçeklenme dier iki populasyona göre yaklaık 10–12 gün daha erken kaydedilmitir. lk yapraklanma, dii ve erkek çiçek açma ta- rihleri bakımından genotipler arasında meydana gelen farklılık sırasıyla Atabey’de 18, 17 ve 15 gün; Yalvaç’ta 20, 19 ve 26 gün; Gelincik’te ise 11, 11 ve 14 gün olarak saptanmıtır. ncelenen genotiplerde, protandri özellik Atabey’de %67.4, Yalvaç’ta %79.4 ve Gelincik’te %73.3 olarak belirlenmitir. Her üç populasyonda da geri kalan genotipler homogami özellik göstermilerdir. Anahtar Kelimeler: Ceviz (Juglans regia L.), Genotip, Populasyon, Fenolojik Özellikler SUMMARY DETERMINATION OF PHENOLOGICAL CHARACTERISTICS OF THREE DIFFERENT WALNUT (Juglans regia L.) POPULATIONS IN ISPARTA REGION FOR BREEDING Maturation of male and female flowers in different periods is the most important and limiting factor for the optimum fruit set in walnut (Juglans regia L.). It is neces- 1 Bu çalıma TÜBTAK tarafından desteklenmitir (Proje No: TOGTAG-2775) 2 Doç. Dr., S.D. Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bahçe Bitkileri Bölümü ISPARTA 3 Ara. Gör., S.D. Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bahçe Bitkileri Bölümü ISPARTA