GÜLCEMAL’DEN TUHAF BİR YOL HİKÂYESİ YAHUT BİR HUZURSUZUN SEYR Ü SÜLÛKU: al-qalandar Ali Budak*  Özet: Bu çalışmada, Mylassiad isimli romanıyla adını duyuran Gülcemal’in ikinci eseri al-qalan- dar konu edinilmektedir. Biri “gerçek” diğeri “zihinsel/fantastik” diyebileceğimiz iki boyutu bu- lunan roman, ilk olarak özetlenmiş ve ardından adının yaptığı gönderme dikkate alınarak tasav- vufî bir metin olup olmadığı konusunda sorgulanmıştır. Satır aralarında; varoluş nasıl bir durum- dur? “tek” olarak yaşamak mümkün müdür?, insan mekanda ve zamanda kaçışlar yaparak baş- ka bir çağın kişisi olabilir mi? gibi çetin sorular okunabilen al-qalandar, daha sonra da; anlatıcıla- rı, anlatım teknikleri ve bakış açılarıyla değerlendirilmiştir. İncelemenin üçüncü bölümünde, ro- man parodik bir yapı olarak ele alınmaktadır. al-qalandar’ın,Aristofanes’inKurbağalar’ından çeşit- li tarih anlatılarına, menakıbnâme ve velayetnâmelerdenYedi Uyuyanlar’a kadar bir dizi metni pa- rodi ettiği belirlenmiştir. Roman, bir yandan da, Mevlânâ, Yunus Emre ve Nasreddin Hoca’yı,dün- ya ve hayat görüşleriyle yorumlamıştır. Dördüncü bölümde, işte bu, farklı bir bakış açısıyla ya- pılmış kıyaslamalar üzerinde durulmaktadır. Nihayet, beşinci bölümde, al-qalandar’ın dili, üslû- bu ve kurgusu incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Gülcemal, al-qalandar, Mylassiad, Seyr ü Sülûk, Kalender, Tasavvuf, Odman Baba, Menakıbnâme, Velayetnâme STORY OF STRANGE WAY FROM GÜLCEMAL OR MYSTICAL JOURNEY OF A RESTLESS: al-qalandar Abstract: al-qalandar, Gulcemal’ssecondnovelafterMylassiad, is aboutescapingfromone’sown self: yet the main character of thetext, whobelieves in thenecessity of runningawayfrom his life, is unabletodeterminewhy; whereand how. Thenovel in the form of a travelogueoffers a strange yet deliberatedesign in whichthenar- rativevoices of al-qalandardriftaway on theroutes of ancientmystics. Whileslidingandunfolding his many- layerednarrative, the main character of thenarrativepresentsthereaderwithquestionsconcerningthepossibi- lity of identity, belongingandsalvationthroughattemptedspiritialaffiliations. Neitheraffirmednorexactlyre- jected, theanswersarepostponed in mythical time, whichprovesto be theonlyoutletavailable. Key Words: Gülcemal, al-qalandar, Mylassiad, Seyr ü Sülûk, Kalender, Tasavvuf, Odman Baba, Mena- kıbnâme, Velayetnâme Yeni Türk Edebiyatı Ara ş tırmaları, y. 6, S. 12, Temmuz-Aralık 2014, s. 7-39 7 * Doç. Dr. Ali Budak, Yeditepe Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Öğretim Üyesi.