Araştırma Makalesi/Original Article
© 2020 nesnedergisi. Bu makale Creative Commons Attribution (CC BY-NC-ND) 4.0 lisansı ile yayımlanmaktadır.
Duygu Düzenleme Stratejileri ve Sürücü Öfke İfadeleri: Cinsiyetin
Düzenleyici Rolü
Atakan Güngör
1
, Mert Tütenkan
2
, Gaye Solmazer
3
, Burcu Tekeş
4
Güngör, A., Tütenkan, M., Solmazer, G. ve Tekeş, B. (2020). Duygu düzenleme stratejileri ve sürücü öfke
ifadeleri: Cinsiyetin düzenleyici rolü. Nesne, 8(16), 126-142. DOI: 10.7816/nesne-08-16-09
Anahtar kelimeler
Duygu düzenleme,
bilişsel yeniden
değerlendirme,
bastırma, sürücü
öfke ifadeleri
Keywords
Emotion regulation,
cognitive
reappraisal,
suppression, driving
anger expression
Öz
Bu çalışmanın amacı duygu düzenleme stratejilerinden bilişsel yeniden değerlendirme ve bastırmanın sürücü öfke
ifadeleri üzerindeki etkilerini incelemektir. Ayrıca, bu ilişkilerde cinsiyetin düzenleyici rolü de incelenmiştir.
Araştırmanın örneklemini ehliyet sahibi ve en az bir yıldır aktif olarak araç kullanan, 18-63 yaş aralığında bulunan,
325 (132 kadın, 193 erkek) katılımcı oluşturmuştur. Çalışmada, Duygu Düzenleme Anketi (DDA) ve Sürücü Öfke
İfadesi Envanteri (SÖİE) kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, bilişsel yeniden değerlendirmenin uyum
sağlayıcı/yapıcı ifade ile pozitif yönde ilişkili olduğu, bastırmanın ise bu ifade ile negatif yönde ilişkili olduğu
bulgularına ulaşılmıştır. Bilişsel yeniden değerlendirme ile öfke ifade indeksi (sözle, bedenle, araçla ifade) arasındaki
ilişkide cinsiyetin düzenleyici rolü marjinal olarak anlamlıdır. Anlamlı olmamasına rağmen, kadınlarda bilişsel
yeniden değerlendirme arttıkça öfke ifade indeksinin azaldığına ilişkin bir eğilim olduğu, erkeklerde ise böyle bir
eğilim olmadığı görülmüştür. Ayrıca bastırma ile öfke ifade indeksi arasındaki ilişkide cinsiyetin düzenleyici
etkisinin anlamlılık eğilimi vardır. Erkek sürücülerde bastırmanın öfke ifade indeksiyle (sözle, bedenle, araçla ifade)
pozitif yönde ilişkili olduğu fakat kadınlarda böyle bir ilişkinin olmadığı görülmüştür. Araştırmanın güçlü yönleri,
sınırlılıkları ve katkıları ilgili alanyazın ışığında tartışılmıştır.
Emotion Regulation Strategies and Driving Anger Expression: The Moderating Role of Gender
Abstract
The current study investigated the relationship between emotion regulation strategies (i.e., cognitive reappraisal and
suppression) and driving anger expression. This study also investigated the moderating effect of gender on the
relationship between emotion regulation strategies and driving anger expression. The participants were 325 drivers
(132 females, 193 males) ranging from 18 to 63 years in age, who had a driving license and had been actively driving
for at least one year. Emotion Regulation Questionnaire and Driver Anger Expression Inventory were used in this
study. The results showed that cognitive reappraisal was positively associated with adaptive/constructive expression,
while suppression was negatively associated with this expression. There was a marginally significant moderating
effect of gender on the relationship between cognitive reappraisal and total aggressive expression index. Despite
being insignificant, there was a tendency that, as cognitive reappraisal increases, total aggressive expression index
decreases in only female drivers. In addition, there was a tendency for the moderating effect of gender on the
relationship between suppression and total aggressive expression index. In male drivers, suppression was positively
associated with total aggressive expression index (verbal, body, vehicle expression), but not in female drivers. The
strengths, limitations, and contributions of this study are discussed in the light of the relevant literature.
Makale Bilgisi
Geliş tarihi: 08 Aralık 2019
Düzeltme tarihi: 29 Mayıs 2020
Kabul tarihi: 10 Haziran 2020
Yazar Notu: Bu araştırmada kullanılan verilerin bir kısmı, Ankara Yıldırım Beyazıt
Üniversitesi Psikoloji Kongresi’nde (Deneyim Oluşturma ve Aktarımı-IV “Köprüler
Kurmak”, 25-27 Nisan 2018) sunulan “Trafikte Duygu Düzenleme: Bilişsel Yeniden
Değerlendirme ve Bastırma Stratejilerinin Sürücü Öfke İfadeleri Üzerindeki Etkisi”
adlı bildiride sunulmuştur.
DOI: 10.7816/nesne-08-16-09
1
Psk., Işık Üniversitesi, Psikoloji Bölümü, atakangungor95(at)hotmail.com, ORCID: 0000-0001-5411-7392
2
Yüksek lisans öğrencisi, Bahçeşehir Üniversitesi, Beyin ve Biliş Araştırmaları Laboratuvarı, merttutenkan(at)gmail.com, ORCID: 0000-0001-7881-5451
3
Dr. Öğr. Üyesi, İzmir Bakırçay Üniversitesi, Psikoloji Bölümü, gayesolmazer(at)gmail.com, ORCID: 0000-0003-2776-701X
4
Dr. Öğr. Üyesi, Başkent Üniversitesi, Psikoloji Bölümü, burcutekes(at)gmail.com, ORCID: 0000-0002-6601-1023