Tap chi Khoa hoc Trương ai hoc Cân Thơ Tập 58, Số chuyên đề: Khoa hoc tự nhiên (2022)(2): 68-73 68 DOI:10.22144/ctu.jvn.2022.121 HOẠT TÍNH KHÁNG NẤM CỦA RUTIN VÀ CÁC CAO CHIẾT TỪ CÂY THÓC LÉP BA HOA Desmodium triflorum: NGHIÊN CỨU PHÂN LẬP, BIOASSAY VÀ BÀO CHẾ DẠNG NANO Nguyễn Ngọc Hiếu 1 , Lê Thế Tâm 2 , V ình Hoàng 3 , Võ Thị Kiều Anh 4 , Lê ng Quang 4* , oàn Minh Dng 5 , Nguyễn Hữu Tùng 1 , Nghiêm ức Trọng 6 , Nguyễn Thị Duyên 7 , Nguyễn Cường Quốc 8 và Trần Quang ệ 8* 1 Khoa Dược, Trương ai hoc Phenika 2 Viện công nghệ hóa sinh và Môi trương, ai hoc Vinh 3 Bộ môn Hóa Dược và Bảo vệ Thực vật, ai hoc Bách khoa Hà Nội 4 Viện Kỹ thuật Nhiệt ới - Viện Hàn lâm Khoa hoc và Công nghệ Việt Nam 5 Khoa Công nghệ Sinh hoc, ai hoc Tây Nguyên 6 Bộ môn Thực vật, ai hoc Dược Hà Nội 7 Viện Hóa hoc Công nghiệp Việt Nam 8 Khoa Khoa hoc Tự nhiên, Trương ai hoc Cân Thơ *Ngươi chịu trách nhiệm về bài viết: Lê ng Quang (email: ledangquang2011@gmail.com); Trân Quang ệ (email: tqde@ctu.edu.vn) Thông tin chung: Ngày nhận bài: 27/04/2022 Ngày nhận bài sửa: 26/05/2022 Ngày duyệt đng: 14/06/2022 Title: Antifungal activity of rutin and extracts from Desmodium triflorum: Isolation, bioassay and nanoformulation studies Từ khóa: Cây thóc lép ba hoa, Colletotrichum spp., hoat tinh kháng nấm, nano rutin Keywords: Antifungal activity, Colletotrichum spp, Desmodium triflorum, nano rutin ABSTRACT Desmodium triflorum is a common and widely used medicinal plant in folk medicine. In the ongoing project, the in vivo and in vitro bioassays of the extracts and rutin isolated from Desmodium triflorum against some plant pathogenic fungi were conducted. The extracts of D. triflorum displayed in vitro antifungal activity against Magnaporthe grisea, Sclerotium rolfsii (SR), Fusarium oxysporum and the strains of Colletotrichum sp. at 1000 µg/mL. In addition, the methanol extract suppressed rice blast caused by M. grisea on the rice seedlings by 50% at 1000 and 3000 µg/mL in vivo. The presence of rutin in this plant was determined as a major flavonoid by isolation and HPLC analysis. Besides, in vitro antifungal activity of rutin and its nanoformulation (the average particle size of 669.3 nm and zeta potential of -18.5 mV) was evaluated against Colletotrichum sp. and SR. Both rutin and nanorutin showed good inhibition for SR; of which nanorutin exhibited an enhancement of its inhibition for SR and Colletotrichum gloeosporioides. The study results confirmed the antifungal activity of D. triflorum and its botanical materials and suggested that they could be used for controlling fungal plant diseases. TÓM TẮT Thóc lép ba hoa ( Desmodium triflorum) là cây thuốc nam được sử dụng phổ biến và rộng rãi trong y hoc dân gian. Thử nghiệm in vivo và in vitro của các cao chiết và hoat chất rutin từ cây thóc lép ba hoa với một số nấm gây bệnh thực vật đã được tiến hành. Các cao chiết từ cây thóc lép ba hoa thể hiện hoat tinh in vitro ức chế nấm Magnaporthe grisea, Sclerotium rolfsii (SR), Fusarium oxysporum và các chủng Colletotrichum sp. ở 1000 µg/mL. Ngoài ra, cao methanol ức chế bệnh đao ôn do M. grisea gây ra trên cây lúa 50% ở 1000 và 3000 µg/mL in vivo. Sự hiện diện của rutin trong cây được tiến hành bằng phân tách và HPLC. Hoat tinh in vitro của rutin và nanorutin (kich thước hat 669,3 nm và thế zet a -18,5 mV) được đánh giá với SR và Colletotrichum sp. Cả rutin và nanorutin đều ức chế nấm SR và nanorutin thể hiện hoat tinh tốt hơn khi thử với SR và Colletotrichum gloeosporioides. Các kết quả nghiên cứu đã xác nhận hoat t inh kháng nấm của thóc lép ba hoa và hoat chất từ nó có thể được sử dụng để kiểm soát bệnh nấm hai cây trồng.