NGHIÊN CỨU KHOA HỌC Tạp chí KIỂM NGHIỆM VÀ AN TOÀN THỰC PHẨM (Số 1-2019) 32 Tóm tắt M ột phương pháp chính xác, hiệu quả xác định hàm lượng hai thành phần chính của whey protein là Alpha-lactalbumin (α-LA) và Beta-lactoglobulin (β-LG) trong thực phẩm bổ sung bằng kỹ thuật sắc ký lỏng hiệu năng cao pha đảo với detector PDA đã được phát triển và thẩm định. Phương pháp này sử dụng cột C18 và pha động với chương trình gradient gồm hai kênh: kênh A (TFA 0,1% (v/v) trong nước và kênh B (TFA 0,1% (v/v) trong acetonitrile). α-LA và β-LG được phát hiện tại bước sóng 215nm trong vòng 50 phút. Phương pháp đã được thẩm định về độ đặc hiệu, khoảng tuyến tính, giới hạn phát hiện, giới hạn định lượng, độ chụm và độ đúng; sau đó áp dụng phân tích hàm lượng một số mẫu thực phẩm bổ sung lấy ngẫu nhiên trên thị trường. Từ khóa: Alpha-lactalbumin (α-LA); Beta-lactoglobulin (β-LG); whey; whey protein; thực phẩm bổ sung, HPLC, PDA 1. ĐẶT VẤN ĐỀ Whey protein, hay đạm whey, một trong hai thành phần quan trọng nhất của đạm sữa, đã và đang trở thành một phần quan trọng của ngành công nghiệp sữa nhờ một số lợi ích với sức khỏe. Trong một vài năm gần đây, whey protein được sử dụng ngày càng phổ biến như một loại thực phẩm bổ sung, thực phẩm chức năng với người lớn và một thành phần dinh dưỡng quan trọng trong sữa - thực phẩm bổ sung dành cho trẻ nhỏ. Các thành phần sinh học của whey, bao gồm lactoferrin, β-lactoglobulin (β-LG), α-lactalbumin (α-LA), glycomacropeptide và immunoglobulin, đã được chứng minh một loạt các đặc tính tăng cường miễn dịch. Hai thành phần chính trong whey protein, α-LA và β-LG, là tiền chất của các peptide ức chế men chuyển có tên là lactokinin, có hoạt tính chống tăng huyết áp và có khả năng chống béo phì. Các peptide đa chức năng khác sinh ra từ whey gọi là α-Latorphin và β-Lactorphin ảnh hưởng đến quá trình tạo mỡ của tế bào mỡ do hoạt động ức chế men chuyển của chúng và có thể làm giảm lượng mỡ hấp thu từ thức ăn . Hiện nay trên thế giới và tại Việt Nam, có một số nghiên cứu về các phương pháp xác định hàm lượng α-LA và β-LG trong các loại thực phẩm bổ sung. Phương pháp chuẩn độ đã được Robinson và cộng sự đã phát triển từ những năm 1940 . Phương pháp này đơn giản, dễ thực hiện nhưng chỉ áp dụng được cho mẫu nguyên liệu đơn thành phần và không chọn lọc cho đúng protein đang cần phân tích. Stumr và cộng sự [5] đã giới thiệu phương pháp ELISA đặc hiệu cho β-LG. Phương pháp này cho độ chọn lọc và đặc hiệu cao, độ chụm và độ đúng đạt yêu cầu về thẩm định của AOAC với giới hạn định lượng 0,22 mg/kg và giới hạn phát hiện 0,07 mg/kg. Miralles B. và cộng sự đã nghiên 1 Điện thoại: 0975565542 Email: hngoc1710@gmail.com THẨM ĐỊNH PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH HÀM LƯỢNG MỘT SỐ WHEY PROTEIN TRONG THỰC PHẨM BỔ SUNG BẰNG KỸ THUẬT SẮC KÝ LỎNG HIỆU NĂNG CAO Nguyễn Thị Hồng Ngọc 1 , Mạc Thị Thanh Hoa 1 , Vũ Thị Thanh An 2 , Phạm Thị Thanh Hà 2 , Cao Công Khánh 1 , Lê Thị Hồng Hảo 1 1 Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm Quốc gia 2 Đại học Dược Hà Nội (Ngày đến tòa soạn: 17/12/2018; Ngày sửa bài sau phản biện: 21/1/2019; Ngày chấp nhận đng: 28/1/2019)