December, 2017; 1 (1): 31-41 Research Article / Araştırma Makalesi *Corresponding author: yildizzulfu@yahoo.com Biodiversity of Van Reeds, Eastern Turkey Özdemir Adızel 1 , Mehmet Zülfü Yıldız 2,* , Murat Ünal 3 , Erkan Azizoğlu 1 , Fazlı Öztürk 1 , Bahadır Akman 4 1 Department of Biology, Faculty of Science, Van Yüzüncü Yıl Univesity, Van, Turkey 2 Department of Biology, Faculty of Science, Adıyaman University, Adıyaman, Turkey 3 Department of Mathematics and Science Education, Faculty of Education, Van Yüzüncü Yıl University, Van, Turkey 4 Çınar Engineering Consulting Co., Ankara, Turkey Received: 29.11.2017 Accepted: 22.12.2017 Available online: 25.12.2017 Published: 29.12.2017 Abstract: In this study, it is aimed to determine the vertebrate fauna and flora species diversity of Van Reeds. For this purpose, studies were conducted between 2014 and 2017 and 1 fish, 3 frog, 6 reptilian, 185 bird, and 5 mammal species, 200 fauna species and 79 flora species in total, were determined in the study area. Van Reeds is an important breeding, feeding, and wintering feature especially for birds. Reeds, which has various biodiversity, is exposed to intense pressure and destruction. The main threats in the study area are construction, filling, hunting, drainage, and pollution. Keywords: Pearl mullet, amphibia, reptilia, bird, biodiversity Van Sazlığı’nın Biyoçeşitliliği Özet: Bu çalışma ile, Van ilinin Edremit ilçesi sınırları içerisinde yer alan Van Sazlığı’nın omurgalı fauna ve flora tür çeşitliliğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, 2014-2017 yılları arasında yapılan çalışmalar sonucunda alanda 1 balık, 3 kurbağa, 6 sürüngen, 185 kuş ve 5 memeli olmak üzere 200 fauna elemanı ve 79 flora elemanı tespit edilmiştir. Van Sazlığı özellikle kuşlar için önemli bir üreme, beslenme ve kışlama özelliğini taşımaktadır. Biyoçeşitliliği yüksek olan sazlık, yoğun baskı ve tahribatlara maruz kalmaktadır. Alandaki başlıca tehtidler; yapılaşma, dolgu, av, drenaj ve kirlenme olarak belirlenmiştir. Anahtar kelimeler: Van balığı, kurbağa, sürüngen, kuş, biyoçeşitlilik 1. Giriş Biyolojik çeşitlilik; kara, deniz ve diğer su ekosistemleri ile bu ekosistemlerin bir parçası olan ekolojik yapılar da dahil olmak üzere tüm kaynaklardaki tür çeşitliliği, genetik çeşitlilik ve ekosistem çeşitliliğinin tamamının bir bütünüdür (Kaşlıoğlu ve Berkes 1987). Ekosistemlerin sahip olduğu bütünlük ve çeşitlilik, iklim, yağış rejimi, tür sosyolojisi gibi doğal dengelerin devamında önemli işlevler görür. Ülkemiz, biyolojik çeşitlilik açısından oldukça zengindir (Kence 1987). Öncelikle sahip olduğumuz bu zenginliğin envanterinin alan bazlı çıkarılması ve izlenmesi gerekir. Van Sazlığı, Van ilinin Edremit İlçesi ile Van İskelesi arasında kalan önemli bir sulak ekosistemidir. Çalışma alanı ile ilgili kaynaklarda görüleceği gibi sahanın isimlendirilmesi ile ilgili karışıklık mevcuttur. Bazı kaynaklarda Van Sazlığı ve Edremit Sazlığı olarak iki ayrı alan olarak verilmektedir (Schilperoord ve Schilperoord- Huisman 1986, Kasparek 1989, Anonim 1993, Van den Berk ve ark. 1993, Kılıç ve Eken 2004). Diğer bazı kaynaklarda ise tek saha olarak kabul edilmiştir. Bazı literatürlerde ise Van Gölü’nün doğu kıyıları olarak geçmektedir (Van der Ven ve Gheyselinck 1980). Van havzası ve Van Sazlığı’nın kuş biyoçeşitliliği ve bazı biyolojik ve ekolojik özellikleri hakkında bazı çalışmalar mevcuttur (Vielliard 1968, Kumerlove 1969, Van der Ven ve Gheyselinck 1980, Schilperoord ve Schilperoord-Huisman 1986, Kasparek 1989, Yarar ve Magnin 1997, Adızel 1998, Kılıç ve Eken 2004). Diğer fauna ve flora türleri ile ilgili ise çok sınırlı sayıda çalışma yapılmıştır (Zeyrek ve Öztürk 1993, Behçet ve Altan 1994, Mulder 1995, Baran and Atatür 1998). Bu çalışma ile Van Sazlığı’nın biyolojik çeşitliliğinin belirlenmesi ve yapılacak olan koruma ve izleme çalışmalarına temel oluşturulması amaçlanmıştır. 2. Materyal ve Metod Çalışma alanı, Edremit İlçesi ile Van İskelesi arasında kalan Van Gölü’nün doğu kıyısıdır. Sahanın iki ucu 38 S 353050 D–4264640 K ve 38 S 353593 D–4258655 K koordinatları arasında kalmaktadır (Şekil 1). Alan ince bir kum bandı ile gölün sodalı suyundan ayrılmaktadır. Geçmişteki doğal eşikleri çok geniş olsa da; günümüzdeki sazlık kıyı çizgisi boyunca yer yer dar kesik, sığ lagünlerden ibarettir. Van Kalesi kesiminde lagün ve sazlıklar genişleyerek karaya doğru ilerlemiştir (Şekil 2). Buna mukabil sulak alan diğer bazı kesimlerde de tamamen kesintiye uğramış durumdadır. Dar sazlık bandından sonra ıslak çayırlar bulunur. Devamında tarlalar ve sonrasında seyrek ağaçlık kesim vardır. Lagünleri besleyen en önemli su kaynakları Akköprü Deresi ve Şamran Suyu’dur. Bunun dışında Yağışlar ve küçük su akışları lagünleri desteklemektedir. Van Kalesi ve havaalanı sazlığın geçmiş doğal sınırları içinde yer almaktadır. Havaalanının güney ucu halen mevcut sazlık içindedir. Bu çalışma Temmuz 2014–Haziran 2017 arasında yürütülmüştür. Uzmanlar, çalıştıkları grupların aktivasyon, üreme, göç, çiçeklenme ve vejetasyon dönemlerini göz önünde tutarak en uygun aylarda arazi çalışmaları gerçekleştirmişlerdir. Alanın ornitolojik