International Journal of Language Academy E-ISSN: 2342-0251 DOI Number: http://dx.doi.org/10.29228/ijla.47616 Research Article Volume 8/5 December 2020 p. 187/200 International Journal of Language Academy Volume 8/5 December 2020 p. 187/200 KARS KARAPAPAK AĞZI SÖZ VARLIĞINDAN ÖRNEKLER Examples from the Vocabulary of Kars Karapapak Dialect Arzu ŞEYDA GÜVEN 1 Öz Günümüz dil çalışmaları içerisinde söz varlığı araştırmalarının önemli bir yeri vardır. Türkçenin söz varlığının belirlenmesine ve korunmasına katkıda bulunan ağız araştırmaları da bugün üzerinde önemle durulan bir çalışma alanıdır. Günümüzde ölçünlü dilde bulunmayan ya da kullanılmayan birçok anlatım birimi, ağızlarda varlığını devam ettirmektedir. Bu açıdan ağızlar, Türkçenin tükenmeyen hazineleri olarak değerlendirilebilir. Anadolu ağızları, Türkçenin zenginliğinin bir göstergesi, yansımasıdır. Dilin en temel işlevi, iletişimi sağlamaktır. İşte bu iletişim dünyası içerisinde insana/topluma/kültüre ait unsurlar, dilin aracılığı ile kuşaktan kuşağa aktarılır ve toplumun sözel belleğini oluşturur. Bu sözel belleğin bir kısmı ölçünlü dile yansırken bir kısmı da ağızlarda bir sonraki kuşağa aktarılarak devam eder. Ancak bu unsurların bazıları, çeşitli sebeplerle kullanımdan düşme tehlikesiyle karşı karşıyadır. Kültürel bellek içerisinde yöreden yöreye değişen kullanımlar da söz konusudur. Türkçenin bir rengi olan Karapapak ağzı, zengin söz varlığıyla dikkat çekici bir özellik taşımaktadır. Eski Türkçenin izini bugüne süren, Türk kültürünün, Türk yaşam biçiminin söze/söyleme dönüştüğü bu anlatım birimleri, bugün çeşitli sebeplerle kaybolmaya yüz tutan dil görünümleridir. Bu çalışmada Dîvânu Lugâti’t-Türk taranarak tespit edilen, günümüzde Kars Karapapak ağzında kullanılan, Eski Türkçenin izlerini taşıyan birtakım sözcükler üzerinde durulmuştur. Ayrıca Kars Karapapak ağzının söz varlığında yer alan deyim, atasözü ve iletişim değeri taşıyan anlatım birimlerinden örnekler verilmiştir. Çalışmaya dâhil edilen deyim, atasözü ve kalıplaşmış söz örnekleri, derleme yöntemiyle elde edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Türkçe, ağız, Kars, Karapapak ağzı, söz varlığı 1 Dr. Öğr. Üyesi, Kafkas Üniversitesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, arzuseyda@mynet.com, https://orcid.org/0000-0002-1363-0752 Article History: Received 15/11/2020 Accepted 19/11/2020 Available online 15/12/2020