148 Obsesif Kompulsif Bozuklukta Fenomenoloji Klinik Psikofarmakoloji Bülteni, Cilt: 9, Say›: 3 , 1999 / Bulletin of Clinical Psychopharmacology, Vol: 9, No.: 3 , 1999 GİRİŞ K lasik antipsikotikler şizofreni hastalarının bir bö- lümüne etkili olurken, özellikle kronik ve nega- tif belirtilerle giden şizofreni hastalarının tedavisinde yetersiz kalmaktadır. Aynı zamanda klasik antipsiko- tikler yüksek oranda ekstrapiramidal ve antikolinerjik yan etkilere kişisel rahatsızlığa, uyum sorunlarına, fi- ziksel görünüm bozukluğuna ve yeti yitimine yol aç- maktadırlar. Bu gibi olumsuzluklar yeni grup antipsikotik bul- ma çalışmalarını hızlandırmıştır. Bu çalışmalar sonu- cu atipik antipsikotiklerin bulunuşu, antipsikotik et- kinliğin sadece dopaminerjik blokajla ilişkili olmadı- ğı, yanısıra serotonerjik ve noradrenerjik sistemlerin de antipsikotik tedavide etkili olduğu görüldü. Atipik antipsikotikler klasik antipsikotiklerin aksine antido- paminerjik etkinin azalmasına karşın antiserotonerjik ve antinoradrenerjik etkinlikte artış (örneğin kloza- pin) göstermektedir. Atipik antipsikotiklerin klinik et- kinlikleri ve yan etki azlığının da kanıtlanmasıyla bu ilaçlar yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır (1). Negatif belirtilere atipik nöroleptiklerin daha et- kili olduğu kabul edilmektedir (2-7). Atipik antipsi- kotiklerden klozapin, klasik antipsikotiklerden klinik etkinlik ve yan etki bakımından üstünlüğü ispatlanan ilk ilaçtır. Sonuçta önceki yıllarda olduğu gibi antip- sikotiklerin tümünün eşdeğer etkinlikte olduğu, biri- nin diğerinin yerine kullanılabileceği düşüncesi yıkıl- mıştır (1,8). Klozapin ve sülpirid, klorpromazinle yapılan kar- şılaştırmalı çalışmalarda antipsikotik etkinlikle eşit ve/veya yüksek bulunmuştur (5,8). Kane ve arkadaş- larının çalışmasında klozapinin (8) Uzun ve arkadaş- larının (9) yaptığı çalışmada sülpiridin yan etki profi- li klorpromazine kıyasla oldukça düşük bulunmuştur. Bu çalışma atipik antipsikotiklerden klozapin ve sül- piridin, klasik antipsikotik tedaviye dirençli kronik şi- zofreni tanısı alan hastalarda etki ve yan etki bakı- mından karşılaştırılması amacıyla planlandı. Kronik Şizofreni Hastalarında Klozapin ve Sulpiridin Etkinliğinin Karşılaştırılması Dr. Hasan Herken 1 , Dr. Nazmiye Kaya 2 , Dr. Lütfullah Beşiroğlu 2 , Dr. Hüdaverdi Derman 2 , Dr. İshak Özkan 3 ÖZET: KRON‹K fi‹ZOFREN‹ HASTALARINDA KLOZAP‹N VE SULP‹R‹- D‹N ETK‹NL‹/‹N‹N KARfiILAfiTIRILMASI Amaç: Klozapin ve sülpirid tedaviye dirençli flizofreni hastalar›n- da etkili bulunmufltur. Bu çal›flmada tedaviye dirençli flizofreni hastalar›nda klozapin ve sülpiridin etkinli¤inin ve güvenirlili¤inin karfl›laflt›r›lmas› amaçland›. Yöntem: DSM IV tan› ölçütlerine gö- re kronik flizofreni tan›s› alan, klasik antipsikotik tedaviye direnç- li, klinikte yatarak tedavi gören 36 hasta üzerinde yap›ld›. Hasta- lara rasgele yöntemle 600-1600 mg/gün sulpirid ve 300-800 mg/gün aras› klozapin verildi. Çal›flmada K›sa Psikiyatrik De¤er- lendirme Ölçe¤i (KPDÖ) ve UKU yan etki ölçe¤i, kullan›ld›. Te- davinin de¤erlendirmesi için tedaviye bafllamadan KPDÖ ve te- davinin 15, 30 ve 60. günlerinde KPDÖ ve UKU yan etki ölçe¤i kullan›ld›. Bulgular: Tedavinin altm›fl›nc› gününde klozapinle te- davi edilen hastalar›n KPDÖ puanlar› sülpirid grubuna k›yasla anlaml› derecede düflük bulundu. Klozapinle tedavi edilen grupta lökopeni ve agranülositoz görülmedi. Her iki grupta yan etkilerden dolay› tedaviyi b›rakan olmad›. Tart›flma: Tedaviye di- rençli flizofreni hastalar›nda klozapinin daha etkili bulundu. Anahtar Sözcükler: klozapin, sulpirid, tedaviye dirençli flizofreni. Klinik Psikofarmakoloji Bülteni 1999; 9:148-151. SUMMARY A COMPARISON OF EFFICACY AND SAFETY OF CLOZAPINE AND SULPIRIDE IN TREATMENT-RESISTANT SCHIZOPHRENIA Object: In this study, a comparison of efficacy and tolerability of clozapine and sulpiride on treatment-resistant-schizophrenia was aimed. Method: Thirty-six in-patients with treatment-resis- tant schizophrenia, diagnosed according to DSM-IV diagnostic criteria, were given 600-1600 mg/day sulpiride and 300-800 mg/day clozapine, randomly. Patients were evaluated using Bri- ef Psychiatric Rating Scale (BPRS) and UKU- Side Effects Scale on the 15 th , 30 th and 60 th days of the study. Results: The baseline and the end of the treatment period of Brief Psychiatric Rating Scale (BPRS) points of two groups were compared in the group that was treated with clozapine BPRS- points was significantly lower than the group that was treated with sulpiride. Leucopenia and agranulocytosis did not occur in the clozapine treated group. In the both groups there were no dropouts due to the side effects. Conclusions: It is suggested that the clozap- ine is more effective than sulpiride on the treatment-resistant- schizophrenia. Key words: clozapine, sulpiride, treatment-resistant-schizoph- renia. Bull. Clin. Psychopharmacol. 1999; 9:148-151. 1 Psikiyatri Yard›mc› Doçenti, Gaziantep Üniversitesi T›p Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dal›, Gaziantep, 2 Psikiyatri Asistan› , 3 Psikiyatri Doçenti, Selçuk Üniversitesi T›p Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dal›, Konya. Yaz›flma Adresi / Address reprint requests to: Yard.Doç. Dr. Hasan Herken Gaziantep Üniversitesi T›p Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dal›, Gaziantep