BAHÇE 44 (2): 65 – 70 2015 65 FARKLI HASAT ZAMANLARININ TURUNÇ (Citrus aurantium L.) ÇEKİRDEKLERİNİN YAĞ İÇERİĞİ VE YAĞ ASİTLERİ BİLEŞİMİNE ETKİLERİ 1 ˉ 2 Muharrem GÖLÜKCÜ 3 Ramazan TOKER 4 Haluk TOKGÖZ 5 Demet YILDIZ TURGUT 6 ÖZET Bu çalışmada fazla miktarda çekirdek içermesi ile dikkat çeken meyvelerden olan turunç (Citrus aurantium L.) çekirdeklerinin farklı hasat zamanına göre yağ miktarı ve yağ asitleri bileşimi belirlenmiştir. Turunç ağırlıkça ortalama %5.64 çekirdek içermektedir. Turunç çekirdeğinin yağ içeriği birinci hasat döneminde %33.57, ikinci hasat döneminde %33.74 olarak tespit edilmiştir. Bu veriler her iki hasat döneminde de turunç çekirdeklerinin birçok yağlı tohuma göre daha zengin yağ içeriğine sahip olduğunu göstermektedir. Örneklere ait yağlarda yedi farklı yağ asidinin varlığı tespit edilmiştir. Turunç çekirdek yağında tespit edilen yağ asitleri palmitik, palmitoleik, stearik, oleik, linoleik, linolenik ve araşidik asit olup örneklerdeki oranları sırasıyla %25.37–25.46, %0.21–0.23, %5.75–5.86, %24.57–24.84, %34.91–35.16, %8.24–8.53, %0.44–0.45 olarak tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda, turunç çekirdek yağının miktarı ve yağ asidi bileşimine farklı hasat zamanlarının önemli bir etkisi olmadığı tespit edilmiş olup çekirdek yağının yağ asidi bileşenleri yönüyle farklı endüstriyel alanlarda değerlendirilebilecek bir bitkisel yağ kaynağı olabileceğini göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Citrus aurantium L., turunç çekirdeği, yağ asidi bileşimi ABSTRACT EFFECTS OF HARVESTING TIME ON OIL CONTENT AND FATTY ACID COMPOSITION OF BITTER ORANGE (Citrus aurantium L.) SEED In this study, oil content of bitter orange’s seed (Citrus aurantium L.), which has high seed content, and fatty acid composition of this oil was determined with respect to harvesting time. The seed content of bitter orange was determined as 6.03% for fresh fruit. Oil content of this seed was 33.57% for first harvest sample and 33.74% for second harvest sample. And, seven different fatty acids was recognized for this oil. These ones were palmitic, palmitoleic, oleic, linoleic, linolenic and arachidic acids and ranged between 25.37–25.46%, 0.21–0.23%, 5.75–5.86%, 24.57–24.84%, 34.91–35.16%, 8.24–8.53%, 0.44– 0.45%, respectively. As a result, oil content of bitter orange seed and fatty acid composition of this oil did not vary significantly depends on harvesting time. And, this research results 1 Makalenin özet kısmı YABİTED II. Bitkisel Yağ Kongresinde yayınlanmıştır. 2 Yayın Kuruluna Geliş Tarihi: 07 Temmuz 2015 3 Dr., Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, ANTALYA 4 Gıda Yük. Müh., Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, ANTALYA 5 Zir. Müh., Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, ANTALYA 6 Gıda Yük. Müh., Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, ANTALYA