Dziennikarstwo i Media: Kształtowanie wizerunku jako narzędzie public relations, 2011
© for this edition by CNS
Maurycy Graszewicz
Michał Ulidis
Uniwersytet Wrocławski
Style życia. Zarys systemowej teorii
i koncepcji badawczej
Idee nie są odpowiedzialne za to, co z nich czynią ludzie.
Werner Heisenberg
1. Rys historyczny
Za twórcę terminu „styl życia” wielu badaczy uznaje ojca psychologii indywidual-
nej Alfreda Adlera. Jednym zaś z pierwszych, którzy pojęcia tego zaczęli używać do
opisu procesualności dynamicznie różnicującego się społeczeństwa globalnego doby
kapitalizmu, był pionier neoewolucjonistycznej refeksji nad tak zwanym społeczeń-
stwem postindustrialnym Alvin Tofer. Spośród mnogości historycznej refeksji na
temat stylów życia z naszego punktu widzenia najbardziej interesujące zdają się kon-
cepcje z zakresu socjologii, przy czym pamiętać należy, że pojęcie to ma również
swoją bogatą tradycję w refeksji psychologicznej.
Już Max Weber zwrócił uwagę, że „zróżnicowania społeczne przejawiające się
w różnych stylach życia nie są w tak znacznym stopniu uzależnione od stosunku do
produkcji, co od konsumpcji”
1
. Wiążąc tym samym styl życia z określonym statusem
społecznym, który implikuje szansę na zaspokojenie pewnych potrzeb przez okreś-
loną grupę społeczną. Weber style życia przypisuje grupom o zbliżonym statusie
społecznym, a tym samym traktuje lifestyle jako zjawisko nie tyle indywidualne, ile
zbiorowe. Wiąże je zarazem z funkcją wyboru, który ma być determinowany przez
możliwości spełnienia, „urealnienia” konkretnych potrzeb, pragnień, celów. Weber
1
A. Ostrowska, Styl życia a zdrowie, Warszawa 1999, s. 16.