ARAŞTIRMA MAKALES I / RESEARCH ART ICLE Ekoist: Journal of Econometrics and Statistics Ekoist: Journal of Econometrics and Statstcs, 36 DOI: 10.26650/ekoist.2021.35.1019993 htp://ekoist.istanbul.edu.tr Başvuru: 06.11.2021 Kabul: 19.11.2021 Online yayın: 13.04.2022 * Sorumlu Yazar: Seyhun Doğan (Prof. Dr.), İstanbul Üniversitesi, İktsat Fakültesi, İktsat Bölümü, İstanbul, Türkiye. E-posta: sdogan@istanbul.edu.tr ORCID: 0000-0003-3450-0612 ** Ebru Doğan (Doç. Dr.), İstanbul Üniversitesi, İktsat Fakültesi, İşletme Bölümü, İstanbul, Türkiye. E-posta: ebruseng@istanbul.edu.tr ORCID: 0000-0003-0832-9030 *** Mutlu Tüzer (Doktora öğrencisi), İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Ensttüsü, İktsat Anabilim Dalı, İstanbul, Türkiye. E-posta: mutlutuzer@gmail.com ORCID: 0000-0001-9125-2542 Atf: Dogan, S., Dogan, E. ve Tuzer, M. (2021). Fosil Yakıt Kaynaklı Karbondioksit Emisyonlarına Dayalı K-Ortalama Kümeleme Analizi: G20 Örneği. EKOIST Journal of Econometrics and Statstcs, Advanced online publicaton. htps://doi.org/10.26650/ekoist.2021.35.1019993 Fosil Yakıt Kaynaklı Karbondioksit Emisyonlarına Dayalı K-Ortalama Kümeleme Analizi: G20 Örneği K-Means Cluster Analysis Based on Fossil Fuel Carbon Dioxide Emissions: The G20 Example Seyhun Doğan * , Ebru Doğan ** , Mutlu Tüzer *** Öz İnsan kaynaklı sera gazı emisyonları ile iklim değişikliği arasındaki ilişki, iklim değişikliğinin azaltlmasına ilişkin tartşmaların merkezinde yer almaktadır. Fosil yakıt kaynaklı karbondioksit emisyonlarının toplam sera gazı emisyonları içindeki payı, iklim değişikliği politkalarının enerji politkalarından ayrı değerlendirilmesinin mümkün olmadığını göstermektedir. Fosil yakıt kaynaklı karbondioksit emisyonlarının kontrol altna alınması ve karbon nötr enerji kaynaklarının geliştrilmesi konusunda bir uzlaşma bulunmasına rağmen, ülkeler arasındaki sosyal, ekonomik ve demografk farklar, bilimsel alandaki uzlaşmanın politk alana taşınmasını zorlaştrmaktadır. 1992 yılında imzalanan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nde yer alan “ortak ancak farklılaştrılmış sorumluluklar ve güçler ilkesi”ne dayalı olarak emisyon azaltm taahhütleri konusunda gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasında yapılan ayrım, politk alandaki ayrışmanın önemli bir nedenidir. Bu çalışmanın amacı; 1990-2017 yılları arasında G20 üyelerinin durumlarındaki değişimin, kişi başına milli gelir ve fosil yakıt kaynaklı karbondioksit emisyon ölçütlerine dayalı olarak analizidir. Bu amaçla k-ortalama kümeleme analizi yöntemi kullanılarak sözü edilen ölçütler açısından üye ülkelerin benzerlik ve farklılıkları incelenmiştr. Gelişmekte olan ülkelerin toplam emisyonlarındaki yükselme dikkat çekici olsa da kişi başına emisyonlar dikkate alındığında, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasındaki farkın büyük ölçüde devam etği görülmektedir. Anahtar Kelimeler İklim değişikliği, Karbondioksit emisyonları, Kümeleme analizi, K-ortalama kümeleme analizi Abstract The relatonship between anthropogenic greenhouse gas emissions and climate change is at the center of discussions on mitgatng climate change. The share of carbon dioxide emissions derived from fossil fuels in total greenhouse gas emissions shows that it is not possible to evaluate climate change policies in isolaton from energy policies. Although there is a consensus on controlling carbon dioxide emissions from fossil fuels and developing carbon neutral energy sources, social, economic and demographic diferences between countries make it difcult to transfer the consensus in the scientfc feld to the politcal feld. The distncton made between developed and developing countries in terms of emission reducton commitments based on “the principle of common but diferentated responsibilites and respectve capabilites” in the United Natons Framework Conventon on Climate Change signed in 1992 is an important factor in the disagreement in the politcal arena. This study aims to reveal in what ways the directon of travel and how much the situaton of the countries that are members of the G20 has changed between 1990 and 2017, based on per capita income This work is licensed under Creatve Commons Atributon-NonCommercial 4.0 Internatonal License