225 YONTMATAŞ İLE BAŞLAYAN ENDÜSTRİYEL SÜREKLİLİK: EVRİM, İLERLEME, GELİŞME INDUSTRIAL CONTINUITY STARTING WITH CHIPPED STONE: EVOLUTION, IMPROVEMENT, PROGRESSION Cevdet Merih EREK* 1 ÖZET Arkeolojide materyal kültür ya da kültürel materyal terimleri yaygın olarak tartışmalara konu olmuştur. Bu tartışmalar sosyal antropoloji, felsefe, sosyoloji gibi diğer bilim dallarının çözümlemeleri üzerinden açıklanmaya çalışılmış ve her bir bilimin kendi metodolojisinde incelenerek ölçütler konulmuştur. Fakat bu süreç içinde arkeolojiden uzaklaşılmış ve bambaşka gerçekliklere yönelinmiştir. Bunun sebeplerinden biri, arkeolojik materyallerin ne ifade etmesi gerektiğiyle, bunlarla kültürler arasındaki işleyişlerin entegrasyonunun nasıl gerçekleştirileceğinin açık bir şekilde ifade edilememesidir. Paleolitik Çağ ve hemen sonrasındaki Epi-paleolitik dönem ve bunun arkasından da gelen Neolitik Çağ’ı ifade etmede kullanılan önemli materyallerden biri taş aletlerse, analojiden kaynaklanan tipolojik çağrışımların karşılığı olarak materyal sınıflamalarına gitme eğilimi, yontmataş alet analizcilerinin çalışma yöntemi olarak kaydedilmiştir. Doğal olarak analojinin karşılık bulmadığı noktalarda “teknoloji” verilerini devreye sokarak tanımlamalar yapılmış ve bu tanımlamalar da tipolojik sınıflamaların destekçisi olmuştur. Prehistoryenler tarafından arkeolojik açıklamalar yapılırken teknik ve tipolojik veriler kullanılarak anlatımlar gerçekleştirilir. Bu, bazı durumlarda özellikle de Paleolitik Çağ ve Epi-paleolitik gibi günümüzden çok farklı koşullar altında ortaya çıkan, gelişen ve kaybolan kültürlerin tanınması ve tanımlanmasında bazı karışıklıklara sebep olmaktadır. Bu çalışmanın amacı, prehistorik arkeolojide geçmişten günümüze kadar yontmataş aletler üzerinde yapılan çalışmaların, özellikle de Paleolitik Çağ ve Epi-paleolitik dönemin sonuçlarını ele alarak, ortaya çıkmış karışık bazı durumlara dikkat çekmektir. Anahtar Kelimeler: Evrim, Paleolitik Çağ, Tipoloji, Bilim, İnsan. *1 Doç. Dr., Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Arkeoloji Bölümü, ANKARA. e-posta: cevdet.erek@hbv.edu.tr ORCID: 0000-0002-0259-5111 DOI : 10.22520/tubaar2021.28.012 The contents of this system and all articles published in Journal of TÜBA-AR are licenced under the "Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0". TÜBA-AR 28/2021 Makale Bilgisi Başvuru: 03 Kasım 2020 Hakem Değerlendirmesi: 08 Aralık 2020 Kabul: 03 Ağustos 2021 Article Info Received: November 03, 2020 Peer Review: December 08, 2020 Accepted: August 03, 2021