Biostatistics Yazıcı et al Turkiye Klinikleri J Med Sci 2007, 27 65 SA insan beyninin çalıma mekanizması- nı taklit ederek beynin örenme, hatırla- ma, genelleme yapma yolu ile yeni bilgi- ler türetebilme gibi temel ilevlerini gerçekletir- mek üzere gelitirilen mantıksal yazılımlardır. Aslında YSA’nın tarihçesi modern bilgisayarlardan daha eskidir ve bu konudaki çalımalar sinir hücre- lerinin bilgi ileyimekanizmasının modellenmesi ile balamıtır. lk olarak 1943’te nörofizyolog McCulloch ve mantıkçı Pitts ilk sinir aı modelini gelitirerek birkaç ara balantı kurmaya çalıtılar. 1950’li yıllarda hızlı bir geliim gösteren bilgisayar teknolojisi üzerine çalıan uzmanlar, sinirbilimci- lerle temasa geçerek bu konuda çalımalar yaptılar. Ancak 1969 yılında Minsky ve Papert yazdıkları bir kitapta bu çalımaların verimsiz olduunu söy- leyince, aratırmacılar uzun yıllar maddi kaynak bulmakta zorlandılar ve bu konudaki çalımalar durma noktasına geldi. Sınırlı imkanlara ramen hala bu konuda çalıan az sayıda bilim adamının gayreti ile düzenlenen konferaslar ve bazı endüst- Y DERLEME / REVIEW. Yapay Sinir Alarına Genel Bakı ARTIFICIAL NEURAL NETWORKS: REVIEW Dr. Aye Canan YAZICI, a Dr. Ersin ÖÜ, a Dr. Seyit ANKARALI, b Dr. Sinan CANAN, c Dr. Handan ANKARALI, d Dr. Zeki AKKU e a Biyoistatistik AD, c Fizyoloji AD, Bakent Üniversitesi Tıp Fakültesi, ANKARA b Fizyoloji AD, d Biyoistatistik AD, Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi, MERSN e Biyoistatistik AD, Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi, DYARBAKIR Özet Yapay sinir aları (YSA) çeitli problemlere çözüm getirmek a- macıyla insan beyninin bilgi ileme mekanizmasını taklit ederek geliti- rilmibilgisayar yazılımlarıdır. nsan beyni gibi biyolojik bir sinir aının benzetimiyle oluturulmuYSA örenme, hafızaya alma ve örendikle- rini yeni bilgiler üretecek biçimde genelleme, deikenler arasındaki ilikileri ortaya koyma yeteneklerine sahiptirler. Birçok alanda baarıyla uygulanan YSA teknolojisi ve istatistiksel yöntemler arasında önemli ilikiler bulunmaktadır. Bu çalımada insan beynindeki nöronlar, biyolo- jik sinir aı ve YSA’nın genel yapısı tanıtılmıve ardından YSA’nın istatistiksel yöntemler ile ilikileri aratırılmıtır. statistiksel analiz yöntemi olarak YSA’nın fayda ve sakıncaları tartıılmıtır. Genellikle YSA modellerinin bazı klasik istatistiksel yöntemlerin genelletirilmi hali olduu görülmütür. statistikte YSA’nın en sık kullanımı dorusal olmayan regresyon analizi veya sınıflandırma amaçlıdır. Bunların yanı sıra YSA algoritmalarının parametrik olmayan istatistiksel yöntemlerle de yakın ilikisi vardır. Dorusal olmayan modellerde kullanılan pek çok istatistiksel yöntem ile ileri beslemeli YSA algoritmaları eitilerek sonuç üretilebilmektedir. Anahtar Kelimeler: Sinir aları; dorusal olmayan modeller; sinir; beyin; sınıflandırma Turkiye Klinikleri J Med Sci 2007, 27:65-71 Abstract Artificial neural networks (ANNs) are computer softwares that were developed by simulating the working mechanism of human brain to accomplish the basic functions of the brain. ANNs have capability to learn, remember and then generalize the data to produce new in- formation, and to detect the relationships between variables. There are considerable relations between the statistical methods and the neural networks. In the present study, biological neural network and neurons of the human brain and the general structure of ANNs were intro- duced. Then ANNs’ relations with the statistical methods were inves- tigated. ANNs’ advantages and disadvantages as statistical methods were discussed. Many neural networks methods are considered gener- alizations of some of the classical statistical techniques. Generally, in statistics ANNs are used as flexible, nonlinear regression and classifi- cation models. Many neural network architectures have close links with the nonparametric statistical methods. Results may be obtained by training the feed forward ANNs algorithms with the nonlinear models of many statistical techniques. Key Words: Neural networks; nonlinear dynamics; neurons; brain; classification GeliTarihi/Received: 18.11.2005 Kabul Tarihi/Accepted: 21.04.2006 Çalımanın bir bölümü, VIII. Ulusal Biyoistatistik Kongresi (20-22.09.2005)’nde poster olarak sunulmuve kongre kitapçıında özeti yayımlanmıtır. Yazıma Adresi/Correspondence: Dr. Aye Canan YAZICI Bakent Üniversitesi Tıp Fakültesi, Biyoistatistik AD, ANKARA aysecanan@yahoo.com Copyright © 2007 by Türkiye Klinikleri