Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 9 Sayı: 45 Volume: 9 Issue: 45 Ağustos 2016 August 2016 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 BATI’DA HZ. MUHAMMED’İN KİŞİLİĞİNE VE EVLİLİKLERİNE YAKLAŞIMLAR: MAURICE GAUDEFROY-DEMOMBYNES, RÉGIS BLACHÈRE VE MAXIME RODINSON ÖRNEĞİ THE APPROACH TO THE PERSONALITY AND THE MARRIAGE OF PROPHET MUHAMMAD IN THE WEST: THE EXAMPLE OF MAURICE GAUDEFROY DEMOMBYNES, RÉGIS BLACHÈRE AND MAXIME RODINSON * İsmail METİN** Öz Batı’da Hz. Muhammed’in kişiliğinin doğru anlaşılması ve anlatılması büyük önem arz etmektedir. Biz Müslümanlar açısından Hz. Muhammed, örnek bir insan ve insân-i kâmil olup dünya ve ahiret mutluluğu için eşsiz bir rehberdir. Fakat özellikle Hıristiyan Batı, Hz. Muhammed’i bir rakip ve daha ötesi bir düşman olarak görmüşlerdir. Bu bağlamda, ona kişiliği ve evlilikleri üzerinden birçok olumsuz sıfat yüklemişler ve yine birtakım ithamlarda bulunmuşlardır. Fransız oryantalistler, Hz. Muhammed’in evlikleri ve kadınlarla ilişkilerini genel anlamda onun kişiliği konusu içinde değerlendirmişlerdir. Bu bağlamda, oryantalistlerin önemli bir kısmı bu husustaki temel iddialarını; şehevî arzuları tatmin, çocuk yaşta evlilik, siyasî ve sosyal nüfuz elde etme üzerine kurmuşlardır. Bu çalışmamızda, 20. yüzyıl oryantalistlerinden Maurice Gaudefroy-Demombynes (1862-1957), Régis Blachère (1900-1973) ve Maxime Rodinson’un (1915-2004) Hz. Muhammed’in kişiliği ve evliliklerine yaklaşımları karşılaştırmalı olarak ele alınacaktır. Anahtar Kelimeler: Hz. Muhammed, Evlilik, Kişilik, İmaj, Siyer, Fransız Oryantalizmi. Abstract It’s very important to be understood and to be described the personality of Prophet Muhammad in the West rightly. Prophet Muhammad is a model person and a guide to happiness in this world and in here after. At the same time especially the Christian West has seen him a rival for them and furthermore an enemy. For that reason they said some negative things on his personality and marriages and they accused him. Generally French Orientalists evaluated the marriage of Prophet Muhammad and his relations with women in the subject of his personality. The majority of orientalists set their dissertations on the sexual desire, marriage with children and social and political power gain. In this paper, we will evaluate the approaches of Maurice Gaudefroy-Demombynes (1862-1957), Régis Blachère (1900-1973) and Maxime Rodinson, they are two orientalists in 20 century, to the personality of Mohammad and his marriage comparatively. Keywords: Prophet Muhammad, Marriage, Personality, Image, Seerah, French Orientalism. Giriş Hz. Muhammed’in kişiliği, incelediğimiz kaynaklarda “personnalité” (kişilik) terimi ile ifade edilmiştir. İngiliz ve Alman Oryantalistlerin Hz. Muhammed Tasavvuru adlı çalışmanın müellifleri Hz. Muhammed’in kişiliğinin Müslümanlar ve Hıristiyan Batı tarafından birbirine zıt yaklaşımlar sonucu değerlendirmeye tabi tutulduğununu belirterek bu durumu şöyle ifade etmişlerdir: “Hz. Muhammed’in kişiliğinin doğru anlaşılması ve anlatılması günümüz insanının güven, barış, refah ve mutluluğuna katkı sağlayacak konuların başında gelmektedir. Müslümanlar onun kişiliği örneğinde insan-ı kâmili bulup dünya ve ahiret mutluluğu için rehber edinirken, gayr-i müslimler, özellikle de Hıristiyan Batı, onu kendilerinin en büyük rakibi ve düşmanı olarak görmüşler, bu bağlamda ona olumsuz sıfatlar yüklemişler, adeta ‘şer/şeytanî güçlerin kaynağı’ gibi tanımlamışlardır (Sarıçam v.dğr., 2011: 359).” Fransız oryantalizminin önemli isimlerinden Ernest Renan’ın dediği gibi Hz. Muhammed en zor anlarda soğukkanlılığını korumayı, insanların cesaretini arttırmayı, ihaneti daha iyi cezalandırmak için hafif kusurlara göz yummayı bilmiştir. Gerçek bir önder olarak danışmanlarını seçmeyi, Hz. Ali’nin gönülden bağlılığından, Hz. Ebû Bekir’in dengeliliğinden, Hz. Ömer’in enerjisinden ve Hz. Osman’ın esnekliğinden yararlanmayı da bildi. İnsanlar hakkında hayale kapılmadan onlara sorumluluk ve görevlerini anımsatmayı hiçbir zaman unutmadı. İçine doğduğu ulusun erdem ve kusurlarını yine o herkesten iyi bildi. Allah’ın yardımı olmadan başarmayı bir tek gün bile düşünmemiş olan bu vahiy sahibi, geleceği öngörmeyi, hasmın güç ve zayıflıklarını hesaplamayı da biliyordu. Hakkında ne denmiş olursa olsun, iyi ve cömert biri * Bu makale, “Fransız Oryantalistlerin Siyer Literatüründe Hz. Muhammed İmajı: Maurice Gaudefroy-Demombynes, Régis Blachère ve Maxime Rodinson Örneği (Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü 2015) başlıklı doktora tezimin ilgili bölümünden faydalanılarak hazırlanmıştır. ** Yrd. Doç. Dr. İsmail METİN, Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi İslam Tarihi ve Sanatları Bölümü Öğretim Üyesi.