Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi 39, İstanbul 2018, 291-306. Batılılaşmanın Sosyo-Kültürel Parodisi: ARABA SEVDASI Serkan ÖZDEMİR ÖZET Ortaçağ karnaval yaşamından günümüze kadar parodi önemli bir halk mi- zah biçimi ve yazınsal yöntem olarak kullanılır. Parodi, sosyal ve yazınsal alanlarda görülen aksaklıkların giderilmesine mizah ve eleştiri yoluyla katkı sağlar. Araba Sevdası’nda Batılılaşma çerçevesinde ortaya çıkan sosyal ve kültürel değişimler parodik bir biçimde ele alınır. Recaizade Mahmut Ekrem, içinde bulunduğu topluma eleştirel gözle bakarak, Bihruz Bey’in şahsında ironik biçimde dönemin aydın tipi ve batılılaşmanın yüzeyselliğiyle alay eder. Diğer taraftan kültürel alanda yazarların Batı medeniyeti karşısındaki durum- larının parodisini yaparak romanını metin, tür ve üslup parodisine dönüştürür. Bu nedenle Araba Sevdası parodik bir roman olma niteliği taşır. Anahtar Kelimeler Araba Sevdası, parodi, ironi, tür, metin, Batılılaşma, alaycı taklit. Giri ş Parodi, Yunanca ‘para’ ön eki ile ‘ode’ sözcüğünün birleşiminden türemiştir. Gérard Genette, ‘bir şeyin kenarında, karşısında, yanı sıra’ gibi anlamlara sahip ‘para’ ekinin aynı zamanda uyumsuzluk ve benzerlik bildirdiğini, ‘ode’ sözcüğün ise ‘şiir, şarkı, ilahi’ gibi anlamlara geldiğini ve manzum eserler için kullanıldığını belirtir. 1 Parodi bir yazınsal terim olarak kullanıldığında en basit anlamıyla “alaycı taklit” olarak nitelenir. Sözcüğün Makalenin geliş tarihi: 30.05.2018 / Kabul tarihi: 28.08.2018 Arş. Gör., Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Estitüsü, serkan.ozdemir@marmara.edu.tr 1 Margeret A. Rose, Parody: Acient, Modern and Post-modern, Cambridge Uni. Press, New York 1995, s. 7-15.