Turkiye Klinikleri J Med Ethics 2009;17(2) 97 Hemşirelerin Beyin Ölümüne Yaklaşımı ÖZET Amaç: Tanı ve teknolojideki gelişmeler sonucu ortaya çıkan Beyin Ölümü kavramı he- nüz toplumun tamamı tarafından kabul edilmemektedir. Tıp dünyasında beyin ölümü kavramı üzerine tartışmalar halen devam etmektedir. Bu çalışma; hemşirelerin beyin ölümü kavramına yaklaşımı ile bu konuda dinin, eğitimin etkisi sorgulanarak, tutumlarını belirlemek üzere yapıl- mıştır. Gereç ve Yöntemler: 13.341 hemşirenin görev yaptığı İstanbul’da randomize seçilmiş yo- ğun bakım ünitesinde görev yapan 100 hemşireye 8 sorudan oluşan anket birebir görüşme yöntemi ile uygulanmıştır. Bulgular: Hemşirelerin %24’ü beyin ölümünü gerçek ölüm olarak kabul etmemektedir. Beyin ölümü kavramı ortaya çıkmadan önce, hemşirelerin %91’ì ölümün kalp ve solunum durması olarak tanımlandığı ifade etmişlerdir. Hemşireler hasta yakınlarının %88’nin beyin ölümünü anlamakta güçlük çektiğini ifade etmektedirler. Hemşireler hasta ya- kınları açısından beyin ölümü tanımının en önemli güçlüğün sebebi %69 oranında beyin ölümü- nü gerçek ölüm olarak kabul edilmeyip organ nakli ihtiyacını karşılamak için ortaya konulan bir kavram olduğunu ifade etmişlerdir. Beyin ölümüne girmiş hastaya izlenecek tutum konusunda %75 oranında yaşatılabildiği kadar yaşatılması yönünde görüş bildirmişlerdir. Beyin ölümü ger- çekleşmiş hastanın yakınlarının %68’inin kişinin hala canlı olduğu duygusuna kapıldıklarını ifade etmişlerdir. Hemşirelerde beyin ölümüne yaklaşımda dinin etkisi görülmemektedir. Bu- nunla birlikte beyin ölümüne yaklaşımın eğitim ile değişebileceği görüşündedirler. Sonuç: Be- yin ölümüne yaklaşımda eğitimin etkisi olacağı yönündeki sonuç ile birlikte ‘Beyin Ölümü’ kavramının sağlık personeli, halk ve diğer profesyonellerin katılımıyla tartışması önerilmekte- dir. Anahtar Kelimeler: Beyin ölümü, etik, hemşire ABSTRACT Objective: “Brain Death” that has occurred after the development of technology, has not been willingfully accepted by the majority of the society. Negotiations about “brain death” is continuing in the medical world. This study investigates the attitude of nurses to brain death and effect of religion and education on the subject. Material and Methods: 8 questions were asked to 100 randomly chosen intensive care unit nurses from different institutions in İstanbul where 13 341 nurses are actively employed. Results: 24% of nurses do not accept brain death as real de- ath.Before the concept, 91% of nurses declered that death was defined death as the “stopping of blood circulation and breathing.” They declare that 88% of patient relatives find it difficult to re- alize what brain death is. The main reason seems to be the concept’s being articial to serve organ transplantation. Nurses also declare that 68% of patient relatives that their patient had brain de- ath, still feel that their patients are still alive. 75% of nurses declare that the patient should be kept alive as long as possible. They do not declare that religion has any effect on the subject. They believe that the general approach will change with education. Conclusion: We conclude that ed- ucation will have a very positive effect on the perception of the topic. The suggestion would be a larger participation of the public, health care personel and other professionals in the ongoing de- bate. Key Words: Brain death, ethics, nurses Turkiye Klinikleri J Med Ethics 2009;17(2):97-106 İnci HOT, a Ahmet DİRİCAN, b Hanzade DOĞAN a a Deontoloji ve Tıp Tarihi AD, b Bioistatistik BD, İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, İstanbul Geliş Tarihi/Received: 19.01.2009 Kabul Tarihi/Accepted: 16.03.2009 Yazışma Adresi/Correspondence: İnci HOT İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Deontoloji ve Tıp Tarihi AD, İstanbul, TÜRKİYE/TURKEY incihot@yahoo.com Copyright © 2009 by Türkiye Klinikleri ORİJİNAL ARAŞTIRMA