113 Maden Tetkik ve Arama Dergisi http://dergi.mta.gov.tr İÇİNDEKİLER Türkçe Baskı 2016 153 ISSN : 1304 - 334X DERGİSİ MADEN TETKİK VE ARAMA MTA Dergisi (2016) 153:113-137 * Başvurulacak Yazar: Ümit ŞAFAK, Email: usafak@cu.edu.tr http://dx.doi.org/10.19076/mta.36922 1. Giriş İnceleme alanı Erzurum İli doğusunda yer alan Köprüköy civarıdır (Şekil 1). Araştırma alanında ve yakın çevresinde yapılmış genel jeoloji ve volkanizmaya yönelik önceki çalışmalar Arni (1939), Pamir ve Baykal (1943), Erinç (1953), Erentöz (1954), Rathur (1965), Akkuş (1965), Acar (1975), Atalay (1978), Tokel (1979), Soytürk (1973), Gedik (1985), Yılmaz vd. (1988), Bozkuş (1990,1993, 1998,1999), Arbaş vd. (1991), Şengüler ve Toprak (1991), Tarhan (1989,1991), Gevrek ve Şengüler (1992), Keskin (1994, 1998), Yılmaz (1997), Bozkuş (1990, 1993, 1998), Dağıstan KÖPRÜKÖY / ERZURUM (DOĞU ANADOLU) YÖRESİ OSTRAKOD FAUNASI VE ORTAMSAL ÖZELLİKLERİ OSTRACOD FAUNA AND ITS ENVIRONMENTAL CHARACTERISTICS OF KÖPRÜKÖY / ERZURUM (EAST ANATOLIA) REGION Ümit ŞAFAK a* ve Meral KAYA b a Çukurova Üniversitesi, Jeoloji Müh. Bölümü,TR-01330, Adana b Atatürk Üniversitesi, Jeoloji Müh. Bölümü, 25030 Erzurum Araştırma Makalesi Anahtar Kelimeler: Erzurum/Doğu Anadolu, Ostrakod, Ortam, Geç Miyosen-Pliyosen Geliş Tarihi: 07.10.2015 Kabul Tarihi: 17.02.2016 ÖZ Çalışma, Erzurum İli doğusunda bulunan Köprüköy civarındaki Horasan formasyonu içerisinde yapılmıştır. Bu formasyon, Doğu Anadolu’da neotektonik dönem çökellerinin yüzeylendiği en kuzey kesimi oluşturan Erzurum- Pasinler-Horasan yöresinde bulunmaktadır. Birim çakıltaşı, kil ve marn ardalanmasından oluşmaktadır. İstiften alınan yumuşak kırıntılı kiltaşı ve marn düzeylerinde iyi korunmuş ostrakod, gastropod ve pelesipod cins ve türleri gözlenmiştir. Ostrakod türleri Amnicythere idonea Mandelstam, Markova, Rozyeva and Stepanajtys, Candona (Caspiocypris) erzurumensis Freels, Candona (Caspiocypris) araxica Freels, Candona (Caspiocypris) aff. alta (Zalanyi), Candona (Lineocypris) aff. granulosa Zalanyi, Bakunella cf. dorsoarcuata (Zalanyi), Bakunella cf. subtriangularis (Sveyer), Candona (Candona) lycica Freels, Candona (Candona) armenia Freels, Candona (Candona) aff. elongata (Svejer), Fossilyocypris sarızensis (Şafak, Nazik ve Şenol)’dur.. Bu türlerin yanısıra Gyraulus inornatus, Dreissena polymorpha gibi mikro mollüsk türleri de istifte yer almaktadır. Bu cinslerden Candona (Candona) tatlısu, Candona (Caspiocypris), Candona (Lineocypris), Fossilyocypris tatlısu- acısu (oligohalin), Bakunella nadiren tatlısu, genellikle acısu, Amnicythere acısu, Gyraulus, Dreissena tatlısu koşullarını karakterize etmektedir. Bu çalışmada saptanan ostrakod faunasının gösterdiği Geç Miyosen-Pliyosen yaş aralığı ve ortam ilişkisi açısından yapılan değerlendirmeler önceki bulguları destekler niteliktedir. Keywords: Erzurum/East Anatolia, Ostracoda, Paleoenvironment, Late Miocene- Pliocene ABSTRACT Study was carried out within Horasan formation around Köprüköy located in the east of Erzurum This formation is available in the region of Erzurum-Pasinler-Horasan forming the northest where neo-tectonic sediments are surfaced in East Anatolia. The unit is composed of pebble stones, clays and marl iteration. Ostracod, gastropod and pelecypod species were observed on the levels of clay stone with soft clasts and marl taken from the area. Generally, ostracod species which are unique to Ponto- Caspian basin were described in these units within the scope of the study. These are such ostracod species as Amnicythere idonea Mandelstam, Markova, Rozyeva and Stepanajtys, Candona (Caspiocypris) erzurumensis Freels, Candona (Caspiocypris) araxica Freels, Candona (Caspiocypris) aff. alta (Zalanyi), Candona (Lineocypris) aff. granulosa Zalanyi, Bakunella cf. dorsoarcuata (Zalanyi), Bakunella cf. subtriangularis (Sveyer), Candona (Candona) lycica Freels, Candona (Candona) armenia Freels, Candona (Candona) aff. elongata (Svejer), Fossilyocypris sarızensis (Şafak, Nazik and Şenol). There are also such micro mollusc species as Gyraulus inornatus, Dreissena polymorpha available in the sequence. Among these -genera; Candona (Candona) fresh water, Candona (Caspiocypris), Candona (Lineocypris), Fossilyocypris fresh - brackish water (oligohaline), Bakunella characterizes rarely fresh water,mostly brackish water, Amnicythere characterizes brackish water, Gyraulus, Dreissena characterize fresh water conditions. Ostracod fauna, determined in this study, indicates a group clearly supporting these comments in terms of the relation of age and environment and the age of the formation is Late Miocene- Pliocene according to the fauna.