บทความวิจัย วารสารวิทยาศาสตร์บูรพา ปี ที่ 21 (ฉบับที่ 2) พฤษภาคม – สิงหาคม พ.ศ. 2559 152 การศึกษาเบื้องต ้นของคุณค่าทางอาหารของอาร์ทีเมียที ่เสริมด้วยแพลงก์ตอนพืช และผลต่อการสืบพันธุ ์ของปลาแมนดารินเขียว (Synchiropus splendidus Herre, 1927) Preliminary Study on the Nutritional Content of Artemia fed mixed microalgal Diets and their Effect on the Reproduction of Captive Bred Green Mandarinfish (Synchiropus splendidus Herre, 1927) จารุนันท์ ประทุมยศ * สุพรรณี ลีโทชวลิต ณิษา ศิรนนท์ธนา และ ศิริวรรณ ชูศรี Jarunan Pratoomyot, Supannee Leethochavalit, Nisa Siranonthana and Siriwan Choosri สถาบันวิทยาศาสตร์ทางทะเล มหาวิทยาลัยบูรพา Institute of Marine Science, Burapha University Received : 8 February 2016 Accepted : 25 June 2016 Published online : 6 July 2016 บทคัดย่อ อาร์ทีเมียเป็นอาหารมีชีวิตที่ใช้เลี ้ยงปลาแมนดารินเขียว Synchiropus splendidus ซึ่งเป็นปลาที่มีพฤติกรรมการกิน อาหารช้า แต่อย่างไรก็ตามขนาด และคุณค่าทางอาหารที่มีผลต่อการสืบพันธุ ์ของปลาแมนดารินเขียว ควรต้องมีการศึกษา ทาการทดลองเลี ้ยงพ่อแม่พันธุ ์ปลาแมนดารินเขียว (F1) เริ่มต้นอายุ 14 เดือนจานวน 12 คู ่ ในตู ้กระจกบรรจุน ้าเค็ม 90 ลิตร กินอาหารทดลอง 4 ชนิดวันละ 2ครั ้ง 1) อาร์ทีเมียตัวเต็มวัย 3 ตัว/ลิตร/ครั ้ง 2) อาร์ทีเมียแรกฟัก 0.5 ตัว/มล/ครั ้ง 3) อาร์ทีเมีย ผสมระหว่างตัวเต็มวัยและอาร์ทีเมียแรกฟัก อัตราส่วน 2 ตัว/ลิตร/ครั ้ง: 0.5 ตัว/มล/ครั้ง และ 4) อาร์ทีเมียผสมระหว่างตัวเต็ม วัยและอาร์ทีเมียแรกฟัก อัตราส่วน 1 ตัว/ลิตร/ครั ้ง: 0.5ตัว/มล/ครั้ง ทาการเลี้ยงอาร์ทีเมียด ้วยสไปรูไลนาอบแห้งและเสริม สารอาหารอาร์ทีเมียทุกวันด้วยแพลงก์ตอนพืชผสมกันระหว่าง Tetraselmis gracilis และ Isochrysis galbana หรือ T. gracilis และ Nanochrolopsis oculata เป็นเวลา 1 – 3 ชม ผลการทดลองพบว่าอาร์ทีเมียแรกฟักมีโปรตีนและไขมันสูงกว่า อาร์ทีเมียตัวเต็มวัย อาร์ทีเมียตัวเต็มวัยกินแพลงก์ตอนพืชผสม T. gracilis และ N. oculata มีโปรตีนสูงกว่าอาร์ทีเมียกิน T. gracilis และ I. galbana แต่อาร์ทีเมียเหล่านี ้มีไขมันไม่แตกต่างกัน อาร์ทีเมียทั้งสองขนาดมีกรดไขมันที่จาเป็ นขนาดโซ่ยาว eicosapentaenoic acid 3% แต่ไม่มีกรดไขมัน docosahexaenoic acid อาร์ทีเมียตัวเต็มวัยที่กินแพลงก์ตอนพืชผสมมี arachidonic acid 1% แต่ไม่พบกรดไขมันชนิดนี ้ในอาร์ทีเมียแรกฟัก ผลการทดลอง 9 เดือนพบว่าปลา S. splendidus 1 คู ่ที่ กินอาร์ทีเมียตัวเต็มวัย 3 ตัว/ลิตร/ครั้ง มีพฤติกรรมการผสมพันธุ ์ออกไข่เมื่ออายุ 19 เดือน ปลาออกไข่ตั้งแต่เดือนมิถุนายนถึง กันยายน ไข่ปลามีปริมาณ 48 – 253 ฟอง (ขนาดเฉลี่ย 0.78 ± 0.02 มม) จานวนไข่ที่ได้รับการผสมพัฒนาและเป็นตัวอ่อน เพิ่มขึ้นตามจานวนครั้งการออกไข่แสดงว่าการเสริมสารอาหารในอาร์ทีเมียตัวเต็มวัยด้วยแพลงก์ตอนพืชผสมกันและให้ปลา แมนดารินเขียว ( F1) อายุ 14 เดือน กินอัตราอย่างน้อย 3 ตัว /ลิตร /ครั้ง จานวน 2 ครั้งต่อวันเป็นระยะเวลานาน 9 เดือน มีสารอาหารพอเพียงในการเลี้ยงปลา S. splendidus ในที่กักขังและปลาสามารถสืบพันธุ ์ได้แต่อย่างไรก็ตามวิธีการเสริม สารอาหารในอาร์ทีเมียที่เหมาะสมควรทาการวิจัยต่อไป คาสาคัญ : อาร์ทีเมีย คุณค่าทางอาหาร การสืบพันธุ ์ ปลาแมนดารินเขียว *Corresponding author: e-mail: jarunan@buu.ac.th