Türk Tarım – Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi, 6(12): 1781-1788, 2018 Türk Tarım - Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi Çevrimiçi baskı, ISSN: 2148-127X www.agrifoodscience.com Türk Bilim ve Teknolojisi Ayçiçeğinde Tuz Zararı Üzerine Bor Uygulamalarının Etkisinin Belirlenmesi # Ayfer Torun 1* , Ebru Dumuş 1 , Halil Erdem 2 , İnci Tolay 3 , Şahin Cenkseven 1 , Kemal Yalçın Gülüt 1 , Bülent Torun 1 1 Çukurova Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümü, 01330 Adana, Türkiye 2 Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümü, 60240 Tokat, Türkiye 3 Akdeniz Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümü, 07070 Antalya, Türkiye M A K A L E B İ L G İ S İ Ö Z # Bu çalışma “XVIII International Plant Nutrition Colloquium” isimli kongrede poster olarak sunulmuştur. Araştırma Makalesi Geliş 04 Temmuz 2018 Kabul 11 Ekim 2018 Tuzluluk, bitki yetiştiriciliğini kısıtlayan, dünyada ve Türkiye’de özellikle kurak ve yarı kurak bölgelerde görülen, bitkisel verimi sınırlandıran ve geniş alanların tarım dışı kalmasına neden olan ciddi bir tarımsal problemdir. Dünyanın farklı bölgelerinde bitki yetiştiriciliğinde ortaya çıkan bor (B) noksanlığı ülkemizde de önemli bir beslenme problemidir. Son yıllarda yapılan çalışmalarda, B noksanlığı altında tuz stresinin yol açtığı zararın arttığı bildirilmiştir. Türkiye'nin en önemli yemeklik yağ bitkilerinden biri olan ayçiçeğinin B noksanlığına en duyarlı bitkilerden biri olduğu bilinmektedir. Bu çalışmada ayçiçeğinde tuz zararının etkisinin azaltılması üzerine B uygulamasının etkisinin belirlenmesi amacıyla su kültüründe tuzlu ve tuzsuz koşullarda artan oranlarda B uygulaması altında iki ayçiçeği genotipi denenmiştir. Denemede bitkilerin kök ve yeşil aksam kuru madde verimi, B konsantrasyonu ve K/Na ve Ca/Na oranları belirlenmiştir. Denemeden elde edilen sonuçlara göre, kontrol uygulamasına göre tuz ilavesinin yeşil aksam kuru madde verimini azalttığı, buna karşılık B uygulamalarının ise kontrol uygulamasına göre kuru madde verimini görülmüştür. Bitkinin tuz zararını gidermede B’un belirgin bir rolünün olmadığı ve tuzlu koşullarda bitkinin B alım düzeyinin arttığı belirlenmiştir. Bu sonuçlara ilave olarak B noksanlığına ve tuz toksisitesine karşı dayanıklılıkta ayçiçeği genotipleri arasında farklılıkların olduğu gözlemlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Bor Tuzluluk Ayçiçeği Kuru madde verimi Bor alımı Turkish Journal of Agriculture - Food Science and Technology, 6(12): 1781-1788, 2018 Determination of the Effect of Boron Applications on Salt Damage in Sunflower A R T I C L E I N F O A B S T R A C T Research Article Received 04 July 2018 Accepted 11 October 2018 Salinity is a serious agricultural problem restricting the cultivation of plants in the world and in Turkey, especially seen in arid and semi-arid regions, which limits crop yields and causing large areas remain non-agriculture. Boron (B) deficiency which arises in crop production in different parts of the world has also been shown to be an important nutritional problem in our country. It has been reported in studies carried out in recent years that damage caused by salt stress increased under B deficiency. Sunflower which is one of the Turkey's most important edible oil crops is known to be one of the most sensitive plants to B deficiency. In this study, two sunflower genotypes were tested in order to determine the effect of application B on reducing the effect of salt damage on sunflower under B application in saline and salt-free conditions in hydroponic culture. Dry matter yield of root and shoot of the plants, B concentration and K/Na and Ca/Na ratios were determined in the experiment. According to the results obtained from the experiment, it was seen that the salt addition decreased the dry matter yield of the control, whereas the B applications increased the yield compared to the control application. It has been understood that there is no significant role of B in alleviating of the salt damage and determined that B uptake level of the plant is increased in saline conditions. In addition to these results, differences in sunflower genotypes were observed in resistance to B deficiency and salt toxicity. Keywords: Boron Salinity Sunflower Dry matter yield Boron uptake DOI: https://doi.org/10.24925/turjaf.v6i12.1781-1788.2096 * Corresponding Author: E-mail: atorun@cu.edu.tr * Sorumlu Yazar: E-mail: atorun@cu.edu.tr