45 PRAWO W DZIAŁANIU SPRAWY CYWILNE 48/2021 DOI: 10.32041/pwd.4802 Magdalena Arczewska * „To jest toksyczna więź, którą dobrze określiła w rozmowie ze mną znajoma biegła sądowa: «Gdybyś całe życie wychowywała się w łóżeczku szczebelkowym ze stojącą obok miotłą, to była- byś z tą miotłą związana». Człowiek ma potrzebę przywiązania, więc dobry jest najgorszy rodzic, tylko dlatego że jest”. Wypowiedź badanej matki zastępczej oznaczonej kodem RZN4 (05.05.2020) Tymczasowość rodzinnych form pieczy zastępczej w świetle wyników badań empirycznych ** 1. WPROWADZENIE Rodzina niezmiennie pozostaje najważniejszym środowiskiem z którym każdy człowiek związany jest przez całe życie. W prawidłowo funkcjonującej rodzinie dziecko w naturalny sposób kształtuje wszystkie wymiary swego człowieczeń- stwa oraz uczy się postaw i zachowań społecznych 1 . Jeśli rodzina nie jest w stanie zapewnić dziecku odpowiedniej opieki, wówczas należy dla niej zorganizować wsparcie w środowisku lokalnym. Gdy to wsparcie okaże się być niewystarcza- jące lub nieefektywne, wtedy należy umieścić dziecko poza rodziną. Celem tego działania powinien być powrót dziecka do środowiska rodzinnego, a jeśli takie rozwiązanie jest niemożliwe, bo rodzice nie są w stanie wykonywać swoich funkcji opiekuńczo-wychowawczych, wówczas należy skierować dziecko do przysposobie- nia 2 . Wychodząc naprzeciw takim założeniom systemowym, w przepisach ustawy * Dr hab. Magdalena Arczewska jest adiunktem w Instytucie Stosowanych Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego, Polska, ORCID: 0000-0002-4675-2385, e-mail: m.m.arczewska@uw.edu.pl ** Data zgłoszenia tekstu przez autorkę: 18.08.2021 r.; data przyjęcia tekstu przez redakcję do publikacji: 5.10.2021 r. 1 A. Regulska, Rodzina i piecza zastępcza nad dzieckiem w perspektywie zasady pomocniczości. Analiza dyskursu retoryki politycznej, Warszawa 2018, s. 19. 2 M. Andrzejewski, Ewolucja pieczy zastępczej przez pryzmat nowych regulacji prawnych, „Teologia i Moralność” 2012, t. 11, s. 107–108.