- 1477 - Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 9 Sayı: 43 Volume: 9 Issue: 43 Nisan 2016 April 2016 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 FARKLI KÜLTÜRLERDE AİLE ÇOCUK ETKİLEŞİMLERİNİN ÖĞRETMEN BAKIŞ AÇISINA GÖRE İNCELENMESİ ANALYSIS OF THE CHILD-PARENT INTERACTION IN DIFFERENT CULTURES ACCORDING TO TEACHERS VIEWPOINT Arzu ÖZYÜREK • Asya ÇETİN** Rukiye YILDIRIM*** Neslihan EVİRGEN*** Şeyda ERGÜN*** Öz Kültürel özellikler, toplumun en küçük birimi olan aile yapısını etkilemektedir. Aile bireylerinin çocuklarına yönelik tutumları da kültürel özelliklerden etkilenmektedir. Günümüzde gerek Dünya’daki küreselleşme gerekse teknoloji ve ulaşım imkânlarının artması, iç savaşlar, bireylerin iş imkânları, yabancı uyruklu bireylerle evlilik durumları gibi nedenlerle ülkeler arası göç olayları görülmektedir. Son yıllarda, özellikle Suriye’deki savaş mağduru aileler Türkiye’nin hemen her ilinde ikamet etmeye başlamışlardır. Başta iletişim sorunu olmak üzere daha birçok güçlüklerle baş etmek zorunda olan aileler, zor bir uyum sürecine girmişlerdir. Bu çalışmada, Türkiye’de ikamet eden farklı kültürden ailelerin anne baba çocuk ilişkilerini, öğretmen bakış açısına göre değerlendirmek amaçlanmıştır. Nitel olarak tasarlanan bu çalışmada, görüşme yönteminden yararlanılmıştır. Çalışma grubu sınıfında farklı ülkelerden gelen çocukların bulunduğu 10 okul öncesi, 14 ilkokul ve 14 ortaokul öğretmeni olmak üzere toplam 38 öğretmenden oluşmuştur. Verilerin analizinde, görüşme kayıtları içerik analizi ile analiz edilmiştir. Sonuç olarak; hangi kültürden olursa olsun anne babaların çocukları için en iyi olanı yapmaya çalıştıkları görülmüştür. Aile bireyleri ve çocukların, Türk kültürü ile genel olarak uyumlu oldukları, yaşanan güçlüklerin en önemli sebebinin konuşulan dilin farklı olmasından kaynaklandığı dikkat çekmiştir. Öğretmen bakış açısına göre, Türk ebeveynlerin çocuklarına karşı daha koruyucu, farklı kültürden ebeveynlerin ise daha kuralcı ve otoriter tutum sergiledikleri saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Aile Çocuk Etkileşimi, Farklı Kültürler, Anne Baba Tutumları. Abstract Cultural characteristics affect the family structure which is the smallest unit of the society. Attitudes of family members towards their children also influence the cultural characteristics. Today, transnational migration is frequently seen due to various reasons such as increase in globalization, improvement in technology and transportation, occupational opportunities, and marriages with foreigners. Recently, particularly war victim families in Syria have started to migrate to Turkey. Families should cope with various problems (primarily communication) and they have entered into a difficult orientation process. In this study, we aim to evaluate the mother-father-child interactions by teacher’s perspective. These families are from different cultures and they are residing in Turkey. In this qualitative study, interview method was used. The study group was composed of 10 preschool, 14 primary school and 14 secondary school teachers of children who came from different countries (n=38 teachers). Data analysis was performed by using the content analysis of the interview recordings. Conclusively, it was observed that mothers and fathers tried to do the best for their children independent of cultural differences. Family members and children are broadly compatible with the Turkish culture and the most important problem is the language difference. According to the teachers’ perspective, Turkish parents exhibit more protective attitudes towards their children whereas parents from different cultures exhibit more prescriptive and authoritarian attitude. Anahtar Kelimeler: Family Child Interaction, Different Cultures, Parent Attitudes. 1.GİRİŞ Aile, toplumun sahip olduğu değer yargılarını, toplumsal kuralları, sosyalleşmenin en ciddi ve yoğun olarak yaşandığı temel yapıyı, toplumdaki gelişmeleri ve değişimleri yansıtmaktadır. Birey sayısı ve işlevleri ile geçmişten günümüze değişerek her dönemde yeni bir form ve işlev kazanan aile, bireyin doğduğu andan itibaren yaşamını devam ettirebilmesi için gerekli bakım ve desteğin sunulduğu sosyal bir ortam (Bayer, 2013: 102, 105, Günindi, Yaşa Giren, 2011: 351), nüfusu yenileme, ekonomik, biyolojik ve psikolojik tatmin işlevlerinin yerine getirildiği bir kurumdur (TADA, 2010: 21; Ağdemir, 1991: 11). Aile üyeleri arasındaki ilişkiler ve aile ortamı, bireyin en çok etkileşime uğradığı yerdir. Bu ilişkiler, bireyin kendine güvenmesini, kendine ve diğer bireylere sevgi duymasını, kimlik kazanmasını, kişilik gelişimini, sosyal beceriler geliştirmesini ve topluma adaptasyonunu sağlar. Evlilik ve kan bağına dayanan, karı, koca, çocuklar arasındaki ilişkilerin oluşturduğu toplum içindeki en küçük birlik olan aile, yalnızca anne, baba ve • Doç. Dr., Karabük Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu, Çocuk Gelişimi Bölümü, a.ozyurek@karabuk.edu.tr ** Araş.Gör., Karabük Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu, Çocuk Gelişimi Bölümü. *** Yüksek Lisans Öğr., Karabük Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bilim Dalı.