105 Zor laparoskopik kolesistektomi ameliyatlarında laparoskopik subtotal kolesistektominin yeri The role of laparoscopic subtotal cholecystectomy in difficult laparoscopic cholecystectomy operations Feyzullah Ersöz*, Soykan Arıkan*, Hasan Bektaş*, Özhan Özcan*, Serkan Sarı* GİRİŞ İlk laparoskopik kolesistektomi 1985 yılında Mühe tarafından gerçekleştirilmiştir (1). Günümüzde postoperatif hasta konforu, hızlı yara iyileşmesi ve hastaneden erken çıkma avan- tajları nedeniyle laparoskopik kolesistektomi (LK) benign semptomlu kolelitiyazis tedavisinde ‘Altın standart’ haline gelmiştir (2,3). LK’nin ilk kullanımlarında callot üçgenindeki yo- ğun yapışıklıklar, akut kolesistit ve sirotik hasta- lar göreceli olarak kontrendikasyon kabul edilir- ken; günümüzde deneyimlerin artması ve gelişti- rilen teknikler sayesinde bu gibi vakalarda da başarıyla uygulanmaktadır (4-6). Ancak safra kesesinin inflamasyonu, fibrozisi ve kalot üçgenindeki yoğun yapışıklıklar LK sırasın- da hem safra yolları yaralanması ve kanama gibi komplikasyonlara neden olabilmekte hem de açık ameliyata geçiş oranını arttırmaktadır (7). Açık subtotal kolesistektomi yöntemi sayesinde bu gibi zor safra kesesi ameliyatlarındaki kompli- kasyonlar en aza indirilmiştir (8). Artan laparos- kopik deneyimler sayesinde laparoskopik subto- tal kolesistektomi (LSK) seçeneği de açık cerrahi- ye geçiş oranlarını azaltmak için giderek kullanı- lan bir yöntem haline gelmiştir (9,10). Son yıllarda litaretürde artan sayıda LSK ile ilgili yayınlar bildirilmesine rağmen LSK’nin kesin en- ARAŞTIRMA YAZISI Ulusal Cerrahi Dergisi 2009; 25(3): 105-108 * S.B. İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Cerrahi Kliniği, İstanbul, Türkiye Dr. Feyzullah Ersöz E-posta: feyzullahersoz@gmail.com Makale Geliş Tarihi: 10.06.2009 Makale Kabul Tarihi: 02.09.2009 Amaç: Bu çalışmadaki amaç komplike kolesistitli olgularda laparoskopik subtotal kolesistektominin uygulana- bilirliğini, endikasyonlarını ve faydalarını ortaya koymaktır. Yöntem: Genel cerrahi kliniğinde standart laparoskopik kolesistektomi yapılan 670 hasta ve laparoskopik su- btotal kolesistektomi yapılan 13 hastanın verileri taranarak retrospektif bir inceleme yapıldı. Her iki ameliyatın yapıldığı hastaların demografik bulguları, komplikasyonları, yatış süreleri, ameliyat süreleri incelenerek değer- lendirildi. Bulgular: LSK yapılan 13 hastanın 8’i erkek, 5’i kadındı. Ortalama yaş 59 (41-76 yaş) olarak saptandı. Olguların 7’sinde ağır fibrozis, 2’sinde akut kolesistit, 2’sinde tip I Mirizzi sendromu mevcuttu. Bir hastada (%7.7) posto- peratif erken komplikasyon oluştu. Ortalama ameliyat süresi 103 dakika, ortalama hastanede yatış süresi 4 gün bulundu. LK grubunda 503 kadın, 167 erkek hasta mevcuttu. Ortalama yaş 53 (19-82 yaş) idi. Hastaların 604‘ünde kronik taşlı kolesistit, 26’sında akut taşlı kolesistit, 37’sinde kronik taşlı atrofik kolesistit ve 3’ünde safra kesesi polipi mevcuttu. 17 hastada (%2,5) laparoskopiden açık cerrahiye geçildi. 16 hastada erken postoperatif komplikas- yonlar gelişti. Ortalama ameliyat süresi 53 dakika, ortalama hastanede yatış süresi 1,35 gün idi. Her iki grupta da mortalite görülmedi. Sonuç : Laparoskopik subtotal kolesistektomi; komplike benign kolesistitli hastalarda safra yolu yaralanmala- rını ve ciddi karaciğer yatağı kanamalarını güvenli bir şekilde engeller. Ayrıca açık cerrahiye geçiş oranını be- lirgin oranda azaltır. Anahtar Kelimeler: Laparoskopik subtotal kolesistektomi, laparoskopik kolesistektomi, komplikasyon