TÜBA-AR 27/2020 PAMPHYLIA VE PHRYGIA BÖLGELERİ ROMA DÖNEMİ LAHİT ÜRETİM MERKEZLERİ VE ATÖLYE SORUNLARI SARCOPHAGUS PRODUCTION CENTERS AND WORKSHOP PROBLEMS IN THE PAMPHYLIA AND PHRYGIA REGIONS DURING THE ROMAN PERIOD Taner KORKUT * 1 - Murat DİRİCAN** ÖZET Pamphylia ve Phrygia Bölgeleri’nde ele geçen Roma Dönemi mermer lahitler için genelde “Dokimeion Lahitleri” ifadesi kullanılmaktadır. Böylece tüm bu lahitlerin Dokimeion’da üretildiği ya da Pamphylia Bölgesi’ne giden sanatçılar tarafından yapıldığı kabul edilmektedir. Hatta literatürde Dokimeion’un Roma ve Atina’nın yanında üçüncü büyük lahit üretim merkezi olduğu da belirtilmiştir. Lahitlerin dekor şablonlarının tipolojisine bakıldığında aslında her iki bölge arasında benzerlik olduğu gibi farklılıklar da sözkonusudur. Bugüne kadar her iki bölge arasında tipolojik bir değerlendirme yapılmadığından Dokimeion ifadesi pek sorgulanmamıştır. Dokimeion mermerinin antik çağlarda Roma’ya kadar ihraç edilmiş olması ve Pamphylia’da mermerin olmadığı düşüncesi böyle bir sonucun ortaya çıkmasına neden olmuştur. Halbuki mermer lahit üretimi sadece Phrygia Bölgesi ile sınırlı değildir. İonia, Karia ve Prokonnesos gibi Anadolu’nun pek çok bölgesinde mermer lahit üretilmiştir. Diğer yandan Pamphylia lahitlerinin malzemesinin gerçekten Dokimeion mermeri olup olmadığı yönünde de bir çalışma yapılmamıştır. Pamphylia lahit mermerleri için halen kullanılan Dokimeion mermeri ifadesi daha çok görsel değerlendirmelere dayanmaktadır. Bu alanda bu güne kadar yapılmış izotop veya kimyasal analiz değerlendirmesi bulunmamaktadır. Bu makale böyle bir projenin sonucunda hazırlanmıştır. Perge Antik Kenti’ndeki farklı kategoride lahitlerden mermer numuneler alınmış ve bunlar hem izotop hem de kimyasal analiz yardımıyla değerlendirilmiştir. Ortaya çıkan sonuca göre Perge lahitlerinin mermeri ile Dokimeion ya da yakın çevresindeki kaynaklarla doğrudan bir bağlantı kurulamamıştır. Anahtar Kelimeler: Pamphylia, Phrygia, Perge, Lahit, Mermer, Duraylı izotop, Provenans analizi. *1 Prof. Dr., Akdeniz Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Arkeoloji Bölümü, Kampüs-Antalya, e-posta: tkorkut@akdeniz.edu.tr ORCID: 0000-0001-9810-231X ** Dr., Kenney Cad. No: 109/6 Çankaya-Ankara, e-posta: dirican@gmail.com ORCID: 0000-0002-9608-2084 Makale Bilgisi Başvuru: 26 Ağustos 2020 Hakem Değerlendirmesi: 07 Eylül 2020 Kabul: 01 Aralık 2020 Article Info Received: August 26, 2020 Peer Review: September 07, 2020 Accepted: December 01, 2020 DOI : 10.22520/tubaar2020.27.014