„Acta Humana” 2 (1/2011) Prof. dr hab. Małgorzata Karwatowska, Beata Jarosz Mgr Beata Jarosz UMCS Lublin O języku zawodowym policjantów Przedmiotem opisu w niniejszym tekście jest jeden z wariantów współczesnej polszczyzny, którym posł ugują się w codziennej komunikacji funkcjonariusze policji. Kwalifikacja tej odmiany do kategorii języków zawodowych 1 znajduje swe uzasadnienie w prymarnej funkcji, jaką peł ni ów kod – sł uży on wymia- nie informacji i porozumiewaniu się w trakcie wykonywania profesjonalnych czynności, a więc ma „ułatwiać kontakt w sytuacji peł nej znajomości realiów profesjonalnych” 2 . 1 Wypada wyjaśnić, że na określenie wariantów języka, będących narzędziem komunikacji w kolektywach spojonych wspólną profesją, lingwiści stosują rozmaite terminy, wśród których najczęstszymi są formy polskie (np. profesjolekt, technolekt, język/subjęzyk specjalistyczny, język fachowy), angielskie (np. special language, technical language, language for special pur- poses), francuskie (m.in. langue de spécialité) i niemieckie (Fachsprache lub Berufssprache). Dodajmy, iż dotychczas badacze nie podjęli się redukcji zdecydowanego i niewątpliwego termi- nologicznego chaosu, gdyż nie powstała jeszcze praca czy choćby szkic, w którym by opisano w sposób zadowalający i wyczerpujący kwestię odpowiedniości, przekładalności czy choćby poprawności tych znaków językowych. Z tego powodu w niniejszym tekście stosować je będzie- my wymiennie. Ponadto problemem natury teoretycznej są kwestie definicji oraz usytuowania wśród innych odmian polszczyzny. Na temat wskazanych terminów oraz specyfiki języków zawodowych piszą m.in. S. Grabias, Język w zachowaniach społecznych, Lublin 1994; Idem, Środowiskowe i zawodowe odmiany języka – socjolekty, [w:] Encyklopedia kultury polskiej XX wieku, t. 2: Współczesny język polski, red. J. Bartmiński, Lublin 2001, s. 235–253; F. Gru- cza, O językach specjalistycznych (=technolektach) jako pewnych składnikach rzeczywistych języków ludzkich, [w:] Języki specjalistyczne. Materiały z VII Ogólnopolskiego Sympozjum ILS UW. Warszawa 9–11 stycznia 1992, red. F. Grucza, Z. Kozłowska, Warszawa 1994, s. 7–27; S. Grucza, Lingwistyka języków specjalistycznych, Warszawa 2008; B. Jarosz, Czy każda grupa zawodowa ma swój język? [w druku]; E. Pajewska, Słownictwo tematycznie związane z lasem w kontekście badań nad językami specjalistycznymi, Szczecin 2003; S. Wojnicki, Subjęzyki spe- cjalistyczne, [w:] Teoretyczne podstawy terminologii, red. F. Grucza, Wrocław 1991, s. 61–77; W. Woźniakowski, Lingwistyczny status tzw. subjęzyków specjalistycznych, [w:] Języki specja- listyczne…, op. cit., s. 45–60. 2 S. Grabias, Język w zachowaniach…, op. cit., s. 114.