www.sosyalbilgiler.org Journal of Social Studies Education Research Sosyal Bilgiler Eğitimi Araştırmaları Dergisi 2010: 1(1), 107-123 © 2010 Journal of Social Studies Education Research ISSN: 1309-9108 Öğretmen Adaylarının Vatandaşlık Yeterlilikleri İle Eleştirel Düşünme Becerileri Arasındaki İlişki The Relatioship Between Student Teachers’ Citizenship Skills and Critical Thinking Skills İsmail ACUN 1 , Metin DEMİR 2 ve Nur Leman GÖZ 3 Özet: Bu araştırmanın amacı Uşak Üniversitesi Eğitim Fakültesi’nde farklı bölümlerde birinci sınıfta öğrenim gören öğretmen adaylarının vatandaşlık yeterlilikleri ile eleştirel düşünme becerileri arasındaki ilişkiyi tespit etmektir. İlköğretim programları; yapısı, felsefesi, amaçları ve öğrenme çıktıları bakımından incelendiğinde modern toplumlarda etkin görev yapabilecek olan bireylere temel toplumsal ve akademik becerilerin kazandırılması gerektiğine vurgu yapmaktadır. Bu yüzden öğretmen adaylarının vatandaşlık yeterliliklerini ve eleştirel düşünme becerilerini birlikte araştırmak çok büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma tarama modelinde ilişkisel bir çalışmadır. Çalışmada iki farklı ölçme aracı kullanılmıştır. Öğretmen adaylarının vatandaşlık yeterliliklerini ölçmek amacıyla Yücel, Acun, Demirhan ve Göz tarafından geliştirilen ‘Vatandaşlık Yeterlilikleri Ölçeği’ kullanılmıştır. İki bölümden oluşan bu ölçeğin birinci bölümünde, öğretmen adaylarının kişisel bilgileri, ikinci bölümünde ise vatandaşlık bilgi düzeyleri, sergiledikleri vatandaşlık davranış düzeyleri ve vatandaşlık konularını önemseme düzeylerini ölçmeye yönelik 6 vatandaşlık temasını içeren bilgi, değer ve davranış olmak üzere 3 alt boyuttan oluşan toplam 84 madde yer almaktadır. Eleştirel düşünme beceri düzeylerinin ölçmek amacıyla ise Ennis ve arkadaşları tarafından geliştirilen ve Akar, Acun, Gülveren ve Yücel tarafından Türkçeye uyarlanan Cornell Eleştirel Düşünme Testi Düzey Z (CEDTDZ) kullanılmıştır. Bu araştırmada çalışma grubunun özellikleri uygun olduğundan Düzey Z kullanılmıştır. Çalışma grubu Uşak Üniversitesi Eğitim Fakültesinde öğrenim gören 82 1. sınıf öğrencisinden oluşmuştur. Araştırma sonuçlarına göre öğretmen adaylarının vatandaşlık konularına ait bilgi düzeyleri, sergiledikleri vatandaşlık davranışları ve vatandaşlık konularına atfettikleri önem seviyesi oldukça yüksek bulunmuştur. Ayrıca öğretmen adaylarının vatandaşlık yeterlilikleri ile eleştirel düşünme becerileri arasında orta düzeyde bir ilişki ortaya çıkmıştır. Anahtar Kelimeler: eleştirel düşünme becerileri, vatandaşlık yeterlilikleri, öğretmen adayları, vatandaşlık 1 Yrd. Doç. Dr. İsmail ACUN, Uşak Üniversitesi, ismail.acun@usak.edu.tr 2 Yrd. Doç. Dr. Metin DEMİR, Uşak Üniversitesi, metin.demir@usak.edu.tr 3 Arş. Gör. Nur Leman GÖZ, Uşak Üniversitesi, nurleman.goz@usak.edu.tr