Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 8/8 Summer 2013, p. 1715-1731, ANKARA-TURKEY ORTAOKULDA DOĞRUDAN KAZANDIRILACAK DEĞERLERĠN VATANDAġLIK VE DEMOKRASĠ EĞĠTĠMĠ KĠTABINA YANSIMA DÜZEYLERĠ * Tekin ÇELİKKAYA ** ÖZET Değerlerin kazandırılmasında etkili bir programın hazırlanmasının yanı sıra ders kitapları da önemli bir yer tutmaktadır. Vatandaşlık ve Demokrasi Eğitimi dersinde, öğretmenlerin ve öğrencilerin birincil kaynak olarak kullandıkları ve takip ettikleri ders kitaplarında bu değerlerin hangilerinin yer aldığı, değerlere ne kadar yer verildiği, hangilerinin daha sık vurgulandığı büyük bir önem taşımaktadır. Ortaokul 8. Sınıf Vatandaşlık ve Demokrasi Eğitimi Dersi kitaplarında değerlere yer verilme durumunu belirlemeye yönelik olarak gerçekleştirilen bu araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden döküman incelemesi ile gerçekleştirilmiştir. Bu amaç doğrultusunda; 8. sınıf Vatandaşlık ve Demokrasi Eğitimi Dersi programında doğrudan kazandırılacak değerlere hangi ünitede ne kadar sıklıkla ve ne şekilde yer verildiği belirlenmeye çalışılmıştır. Bu araştırmada 2012-2013 eğitim –öğretim yılında 8.sınıflarda Vatandaşlık ve Demokrasi Eğitimi Dersinde kullanılan öğretmen kılavuz kitabı, ders kitabı ve çalışma kitapları incelenmek üzere ele alınmıştır. Öğretim programlarında kazandırılması hedeflenen 19 değerden özsaygı ve diğergamlık değerleri ünite içerisinde doğrusundan kazandırılacak değerler arasında yer almadığından dolayı geriye kalan 17 değer esas alınmıştır. Sonuç olarak, ünitelerin tamamı dikkate alındığında en fazla bahsedilen değer sorumluluk (129) olup bunu sırasıyla, millî, manevi ve evrensel değerlere duyarlı olma (98 ) ve eşitlik (77) değerleri izlerken; en az ele alınan değerler vatanseverlik (4) olup bunu sırasıyla yardımseverlik (9) ve paylaşma (13) değerleri izlemektedir. Anahtar Kelimeler: Vatandaşlık ve Demokrasi Eğitimi Kitabı, Doğrudan kazandırılacak değerler * Bu çalıĢma 26-28 Nisan 2013 tarihleri arasında Aksaray Üniversitesi tarafından düzenlenen Sosyal Bilgiler Eğitimine Disiplinlerarası YaklaĢım: Dezavantajlı Gruplar ve Sosyal Katılımkonulu USBES II - Uluslararası Sosyal Bilgiler Eğitimi Sempozyumunda sunulan sözlü bildirinin geniĢletilmiĢ halidir. Bu makale Crosscheck sistemi tarafından taranmış ve bu sistem sonuçlarına göre orijinal bir makale olduğu tespit edilmiştir. ** Yrd. Doç. Dr. Ahi Evran Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Sosyal Bilgiler Öğrt. Bölümü, El-mek: tcelikkaya@ahievran.edu.tr