Modern Türklük Ara ş tırmaları Dergisi C. Erap Alışık Anısına . I, Cilt 20, Sayı 3 (Eylül 2023), ss. 445-481 DOI: 10.58785/MTAD.20.2023.3.31 Telif Hakkı©Ankara Üniversitesi Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bölümü MAKALE Gregoryan Muhiti Kıpçak Türkçesiyle Yazılmı ş “Al ġ ı ş ı Arı Nérsésni ! ” Soner ATALAN Marmara Üniversitesi (İstanbul) ÖZET Doğu Avrupa’da özellikle 16 ve 17. yüzyıllarda Tarihî Kıpçak Türkçesinin bir kolu olan Gregoryan Muhiti Kıpçak Türkçesiyle Hristiyanlık kültür çevresinde Hay (Ermeni) alfabesi kullanılarak eserler verilmi ştir. Bu makalede ele alınan metin 1575 yılından itibaren çeşitli yazma eserlerde yazıya geçirilmi ş olan 24 maddelik “Aziz Nerses’in Duası”dır. Metnin Gregoryan Muhiti Kıpçak Türkçesi ile 10 farklı yazma ve matbu eserde yer aldığı tespit edilmi ştir. Bu dua metinlerinin en geç döneme ait olanı, 1881 yılında Venedik’te basılan eserde 16 dildeki versiyonuyla birlikte yer almaktadır. Aynı kitapta bu duanın yine Hay (Ermeni) alfabesi ile Osmanlı Türkçesi versiyonu da vardır. Bu çalışmada, öncelikle bu dua metninin dili olan Gregoryan Muhiti Kıpçak Türkçesi ve bu yazı dilini hazırlayan tarihî arka plan hakkında bilgi verilmi ş ve bu yazı dili ile ilgili tartışmalara değinilmi ştir. Sonrasında bu dua metninin yer aldığı 10 Gregoryan Muhiti Kıpçak Türkçesi yazma ve matbu eser bulundukları şehir, kütüphane ve kayıt numaralarıyla tanıtılmıştır. Bunlar arasından 2 yazma ve 2 matbu eser seçilerek Aziz Nerses’in duasının tenkitli metni oluşturulmuştur. Bu tenkitli metin Türkiye Türkçesine de aktarılarak araştırmacıların dikkatine sunulmuştur. Gregoryan Muhiti Kıpçak Türkçesi ile olan dua metninden sonra 1881 yılında basılan eserde yer alan aynı duanın Osmanlı Türkçesi versiyonu da çeviriyazı harflerine aktarılmıştır. Bu dua metninin Gregoryan Muhiti Kıpçak Türkçesi ve Osmanlı Türkçesi versiyonlarının dil özellikleri ve söz varlığı araştırmacıların dikkatine