İstanbul Üniv. Müh. Fak. Yerbilimleri Dergisi, C. 18, S. 1, SS. 1-22, Y. 2005 1 MİLAS (MUĞLA) HAVZASININ TUZLU KARST KAYNAKLARININ HİDROJEOLOJİK DOLAŞIM MODELİNE BİR YAKLAŞIM AN APPROACH TO THE HYDROGEOLOGICAL CIRCULATION MODEL OF THE SALTY KARSTIC SPRINGS IN THE MILAS (MUGLA) BASIN İpek F. BARUT*, Okay GÜRPINAR** * İ.Ü. Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü, 34116 Vefa/İSTANBUL ** İ.Ü. Mühendislik Fak. Jeoloji Mühendisliği Bölümü, 34850 Avcılar/İSTANBUL ÖZ: Milas-Ekinambarı ve Savran karst kaynaklarından boşalan sularda yüksek tuzluluk değerleri (%o S=0,5-36,2) belirlenmiştir. Tuzlanmaya neden olan parametrelerin saptanması için bu kaynakların beslenme alanlarını içeren bölgelerin ayrıntılı bir hidrojeolojik değerlendirmesi yapılmıştır. Bölgenin hidrojeolojisinin şekillenmesinde otokton ve allokton kayaçların istiflenmesi, jeolojik ve hidrojeolojik evrim ile geçirimsiz sınırlar etkili olmuştur. Karstik kireçtaşlarının yayıldığı alanlarda, yüzeysel yağış alanı ile yeraltısularının beslenme alanı farklılık göstermektedir. Bu sonuçlar gözönüne alındığında, Savranköy ve Ekinambarı kaynakları için, karst sistemlerindeki yeraltısuyu hareketinin basıncı ile azalan ya da artan oranlarda gerçekleşen bir denizsuyu girişiminin varlığından sözedilebilir. Anahtar Kelimeler: Denizsuyu karışımı, hidrojeoloji, Milas (Muğla), tuzlu karst kaynaklar. ABSTRACT: A high level of salt (S= 0,5-36,2 %o) is observed at Milas Ekinambarı and Savran karstic springs. The reasons of high salinity are studied in detail by the hydrogeological investigations. The hydrogeology is determined by the stratigraphy of autochtonous and allochtonous units, by the geological evolution and by the location of impermeable boundaries. At parts of the study area where karstic units are on the surface the surficial water divides and the recharge boundaries of groundwater are different. In the light of the obtained results it could be concluded that seawater, amount of which is controlled by the increasing or decreasing pressure of groundwater flow, penetrates in to the karstic system and results in high salinities. Key Words: Seawater mixing, Hydrogeology, Milas (Muğla), salty karstic springs. GİRİŞ Antik çağlarda Karia ülkesinin Mylasa'sından Menteşe Beyliği'nin Menteşe-eli, Osmanlıların Menteşe Sancağı ve Türkiye Cumhuriyeti'nin Milas'ına kadar uzanan süreç içinde bu topraklarda yaşamış tüm uygarlıklardan birçok eser kalmıştır. Mylasa, Batı Karia'nın en büyük önemli dînî ve ticari merkezi idi. Şehir bugünkü ilçe merkezinin bulunduğu yere kurulmuştu. Muhal denizi (Hocat gölü) kıyısında Sakızlık mevkiinde Mylasa'nın limanı Passala bulunuyordu. İnceleme alanı Batı Ege bölgesinde Mandalya körfezinin K’yi ile KD-D'sunu kapsamaktadır (Şekil 1). Muğla-Milas havzasının kuzey ve doğusu dağlarla, batısı denizle çevrilidir. Milas Ekinambarı ve Savranköy havzası; kuzeyde Bafa gölü; doğusunda Kayabaşı, Sakarkaya, Develiler, Kavakbeleni, Damarası ve Kozağaç (Yatağan); güneyde Gökbel, Camiyanı, Gökçeler ve Güllük yerleşim merkezlerini kapsar. Konumu D-B ve KB-GD uzanımlıdır ve 27º30"- 28º06" D boylamları ile 37º04"-37º32" K enlemleri arasında yer almaktadır. Kapladığı alan 1221 km 2 ’dir. İnceleme alanı olarak karstik kireçtaşlarının geçirimsiz kayaçlarla sınırlandığı bölge esas alınmıştır. Bu çalışmada, karst akiferlerinin su bilançoları ile Milas havzasında yer alan tuzlu karstik kaynakların özellikleri dikkate alınarak, hidrojeolojik dolaşım modeline bir yaklaşımda bulunulmuştur.