1011 ODÜ Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi / ISSN: 1309-9302 / dergipark.org.tr/tr/pub/odusobiad Bu makale araştırma ve yayın etiğine uygun hazırlanmıştır. intihal incelemesinden geçirilmiştir. Giresun/Tirebolu Merkezindeki Geç Osmanlı Dönemi Su Yapıları ater Structures Of Late Ottoman period in The Centre of Tirebolu in Giresun Ahmet Ali BAYHAN 1 Araştırma Makalesi / Research Article Özgül YILDIRIM GÜNEŞ 2 Geliş Tarihi / Received: 27.10.2021 Kabul Tarihi / Accepted: 18.11.2021 Doi: 10.48146/odusobiad.1001628 Atıf / Citation: Bayhan, A. A.. ve Yıldırım Güneş Ö., (2021). “Giresun/Tirebolu Merkezindeki Geç Osmanlı Do�nemi Su Yapıları” ODU � SOBI�AD 11(3), 1011-1034, Doi: 10.48146/odusobiad.1001628 Öz Giresun iline bağlı Tirebolu İlçesinde XIX. yüzyıl ortasından XX. yüzyıl başına tarihlenen Geç Osmanlı Dönemine ait birçok dini, sivil ve askeri yapı mevcuttur. Çalışmanın konusunu ise Tirebolu’nun merkezinde yer alan sivil yapılar içerisindeki çeşme, su terazisi ve hamamdan oluşan su yapıları oluşturmaktadır. Bu kapsamda bahsi geçen su yapılarının tarihsel süreci, baniǦyapı ilişkisi, mimarǦusta, malzemeǦteknik bilgileri, konumları ile mimari ve süsleme özellikleri incelenmiştir. Tespit edilen tüm su yapılarının buradaki uygulanış biçimleri irdelenmiş, yapılarla çağdaş dönemde inşa edilmiş taşra ve başkentteki genel örneklerle üslupsal benzerlik ya da farklılıklar üzerine karşılaştırmaya gidilmiştir. Amaç Karadeniz taşrasında çoğunlukla toplumun ileri gelenleri tarafından inşa ettirilmiş olan ve Osmanlı mimarisinin sanatsal evrelerindeki belirli üslupları taşıyan bu mimari eserler üzerindeki yansımaları mekânǦtoplum ilişkisi ile ekonomik ve tarihi gelişim çizgisinde çok yönlü yaklaşımla takip edebilmektir. Bu yaklaşımlar gözetilerek, süreç içerisinde yıkılan veya modern dünyanın yüksek mimarisi arasına sıkışıp yok olmaya yüz tutan tarihi yapıları Sanat Tarihi disiplini çerçevesinde belgelemek ve alanda yapılacak yerel araştırmalara kaynak oluşturabilmektir. Anahtar Kelimeler: Geç Osmanlı, Giresun, Tirebolu, Mimari, Su Yapıları. Abstract There are many religious, civil and military structures belonging to the Late Ottoman Period dating from the mid of XIX. century to the beginning of XX. century in the center of Tirebolu District in Giresun. The subject of this study consists of water structures composing of a water gage, a fountain and a Turkish bath located in registered street taking part in the centre of Tirebolu. Within this scope of this study the historical process, the architect –structure relationship, architect-master, materials-tehcnical data, the locations and the properties of architecture and dressings of these water structures are investigated. The adhibition forms of these structures are examined and the stylistic similarities or differences are compared with the general examples in the provincial and capital cities built in the contemporary period. The aim of the study is to pursue the reflections on these architectural works being built by the notables of the society in the Black Sea and having certain styles in the artistic phases of Ottoman architecture in line with place-society relationships and economic and historical developments with the multi- directional approach. Considering these approaches, it is aimed to document the historical structures being destroyed and facing extinction because of the modern high-rise buildings within the scope of the discipline of art history and to be a resource for local researches in the field. Keywords: The Late Ottoman, Giresun, Tirebolu, Architecture, Water Structures. Giriş Günümüzde Doğu Karadeniz Bölgesi’nin Giresun iline bağlı Tirebolu ilçesi, geçmişten beri önemli liman noktası olan Trabzon’a geçiş güzergahı üzerinde yer almaktadır. Küçük liman kenti Tirebolu, Harşit Çayının batı kısmındaki koy ile koy etrafındaki üç burun ve güneyindeki sırtlar üzerine Bu makale, Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünde Gerçekleştirilen “Giresun İli, Tirebolu İlçesi, Gazipaşa Caddesi Üzerinde Bulunan Geç Dönem Osmanlı Yapıları” isimli tezden üretilmiştir. 1 Prof. Dr., Ordu Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi, Sanat Tarihi Bölümü, ORDU, bayhanahmetali@hotmail.com, ORCID: 0000Ǧ0003Ǧ2496Ǧ6136. 2 Sorumlu yazar: Arş. Gör., Ordu Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi, Sanat Tarihi Bölümü ORDU, ozgulyildirim@odu.edu.tr, ORCID: 0000Ǧ0002Ǧ9092Ǧ8990.