Turkiye Klinikleri J Endocrin 2009;4(2) 47 Tip 2 Diyabetik Hastalarda Roziglitazonun Adiponektin, Paraoksonaz-1, İnsülin Direnci ve Lipid Parametrelerine Etkisi ÖZET Amaç: Sülfonilüre grubu oral antidiyabetik ilaç kullanan Tip 2 Diabetes mellitus hastaların- da tedaviye eklenen roziglitazonun kan şekeri, insülin direnci, adiponektin, paraoksonaz-1 ve lipid profiline etkisinin araştırılmasıdır. Gereç ve Yöntemler: Tip 2 diyabetli, monoterapide glimeprid kul- lanan, ancak yeterli diyabet regülasyonu sağlanamamış, böbrek ve karaciğer fonksiyon testleri nor- mal 39 olgu çalışmaya dahil edildi. Roziglitazon tedavisi öncesi ve 12 haftalık tedavi sonrası açlık ve tokluk kan şekeri, total kolesterol, trigliserid, HDL-K, LDL-K, AST, ALT, GGT, üre, kreatinin ve ürik asit düzeyleri standart biyokimyasal yöntemler, HbA1c düzeyleri HPLC, insülin düzeyleri kemilümi- nesans metot ile çalışılarak sonuçlar elde edildi. Adiponektin düzeyleri ELISA yöntemi ile, serum pa- raoksonaz-1 aktivitesi spektrofotometrik olarak belirlendi. İnsülin direnci HOMA-IR formülüne göre hesaplandı. Bulgular: Roziglitazon kullanan hastaların karaciğer ve böbrek fonksiyonlarını yansıtan biyokimyasal parametrelerde tedavi öncesi ve sonrası bir fark elde edilmedi. Glisemik kontrolün gös- tergesi olan tüm biyokimyasal parametreler başlangıca göre anlamlı ölçüde azaldı (p< 0.05). Adipo- nektin düzeylerinde anlamlı, paraoksonaz-1 düzeylerinde anlamlı olmayan bir artış tespit edildi. Ancak, hasta grubunun vücut ağırlığı, beden kitle indeksi ve bel çevresi ölçümlerinde başlangıca gö- re anlamlı bir artış bulundu. Sonuç: Hastaların glisemik kontrolü düzelten, insülin direncini düşüren, kan lipid parametrelerinde iyileşmeye neden olan, adiponektin ve paraoksonaz-1 gibi diyabetin komplikasyonlarını geciktirecek yönde işlev gören moleküllerin artışına neden olan roziglitazonun kombine kullanımından fayda sağladığı, ancak literatürde bildirilen istenmeyen yan etkilerin önüne geçebilmek için son derece dikkatle kullanılmaları gerektiği sonucuna varıldı. Anahtar Kelimeler: Tip 2 diabetes mellitus, roziglitazon, adiponektin, PON1 ABSTRACT Objectives: The aim of this study was to investigate the effect of rosiglitazone supple- mentation on serum glucose, insulin resistance, adiponectin, paraoxonase-1 and lipid profile in Type 2 Diabetes mellitus patients that take sulfonylurea group of antidiabetic drugs. Material and Methods: Thirty nine Type 2 diabetes patients with normal kidney and liver function, whose diabetic regulati- on has not been achieved to the required levels using glimepride in monotheraphy were included to the study. Serum fasting glucose, postprandial 2 hour glucose, total cholesterol, triglyceride, HDL-C, LDL-C, AST, ALT, GGT, urea, creatinine, and uric acid levels of patients were determined before and after the 12-week rosiglitazone treatment with standart biochemical methods. HbA1c levels were de- termined by HPLC and insulin levels were analyzed by chemiluminescence method. Serum adiponec- tin levels and paraoxonase-1 activity have been determined by ELISA and spectrophotometric methods, respectively. The insulin resistance was calculated according to HOMA-IR formula. Results: No diffe- rence was obtained in the biochemical parameters that reflect the kidney and liver functions of pati- ents using rosiglitazone before and after the treatment. The indicators of glycemic control have significantly declined when compared with the levels at the beginning of rosiglitazone therapy (p< 0.05). Significant increase in adiponectin levels but insignificant increase in paraoxonase-1 levels has been detected. However, the body weight, body mass index and waist perimeters of the patient group increased significantly. Conclusion: Patients have benefited the combined use of rosiglitazone in the regulation of glycemic control, the decrease of insulin resistance, the recovery of blood lipid parame- ters, the increase of molecules such as adiponectin and paraoxonase-1 that function in the detainment of diabetic complications. However, it has been concluded that the extremely carefull usage of rosigli- tazone is of crucial importance in order to overcome the undesirable side effects reported in literature. Key Words: Diabetes mellitus, type 2; rosiglitazone; adiponectin; PON1 protein, human Turkiye Klinikleri J Endocrin 2009;4(2):47-52 Dr. Füsun ÖZDEMİRKIRAN, a Dr. Giray BOZKAYA, b Dr. Turgut ÖNMAN, b Dr. Tuğba GÜMÜŞ, a Dr. Murat ÖRMEN, c Dr. Şermin ÇOBAN, a Dr. Gülten SOP, a Dr. M Baysal KARACA b a Dahiliye Kliniği b Biyokimya Kliniği, İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi, c Biyokimya AD, Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi, İzmir Geliş Tarihi/Received: 12.11.2008 Kabul Tarihi/Accepted: 20.05.2009 Yazışma Adresi/Correspondence: Dr. Giray BOZKAYA İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Biyokimya Kliniği, İzmir TÜRKİYE/TURKEY giraybozkaya@yahoo.com Copyright © 2009 by Türkiye Klinikleri ORİJİNAL ARAŞTIRMA