Poznańskie Studia Teologiczne 39(2021), s. 161-183 DOI: 10.14746/pst.2021.39.09 Wojciech Kluj 1 Uniwersytet Kardynala Stefana Wyszyńskiego, Warszawa, Polska Wydzial Teologiczny Chrześcijańsko-muzulmańskie relacje w Azji Centralnej do czasów Timura (XIV wiek) Studia nad Azją Centralną są w Polsce znane. Na szczególną uwagę zaslugują liczne prace Tadeusza Bodio i badania archeologiczne Barbary Kaim 2 . W epoce wzmożonych relacji międzyreligijnych i wielkich zmian spolecznych we wspól- czesnym świecie sluszne wydaje się zwrócenie baczniejszej uwagi na jedną z największych duchowych „bitew” między misjonarzami chrześcijańskimi i muzulmańskimi, która miala miejsce w XIII-XIV wieku na stepach Azji Cen- tralnej, ponieważ jej konsekwencje trwają do dziś. Slynny historyk misji Kenneth Scott Latourette napisal kiedyś: Gdyby Rzym w trzecim i czwartym wieku podbil Persję i utrzymal te tereny wystarczająco dlugo, aby umożliwić chrześcijaństwu stać się panującą religią, być może arabska inwazja zostalaby zatrzymana przy granicy, a islam ograniczyl się do Arabii i wtedy chrześcijaństwo zdobyloby miejsce w Azji Centralnej, które teraz posiada islam. Lub też gdyby chrześcijaństwo zdobylo Persję, podobnie jak 1 Wojciech Kluj OMI – dr hab., prof. UKSW, wykladowca na Uniwersytecie Kardynala Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, zastępca dyrektora Instytutu Nauk Teologicznych UKSW. Specjalizuje się w badaniach dotyczących tlumaczenia wiary na inne języki i kultury oraz problematyki Kościola w Azji. Przewodniczący Międzynarodowego Stowarzyszenia Misjologów Katolickich (International Association of Catholic Missiologists), czlonek Stowarzyszenia Misjologów Polskich oraz Interna- tional Association for Mission Studies; e-mail: w.kluj@uksw.edu.pl. ORCID: 0000-0002-3888-7669. 2 Piszą o tym wspólcześnie również inni uczeni w polskich periodykach, na przyklad: C. Fran- cavilla, The site of Shaym Qalʿa, Marw oasis: reconsidering the chain of information, „Histo- ria i Świat” 8 (2019), s. 79-90. Powstają też prace bardziej szczególowe, takie jak chociażby: S. Żerańska-Kominek, A. Lebeuf, Opowieść o szalonej Harman i Aszyku zakochanym w księżycu. Postać muzyka i koncepcja muzyki w turkmeńskim dessanie „Harman Däli”, Kraków 1998. PST 39, 2021: 161–183. © The Author(s), Adam Mickiewicz University Press, 2021. Open Access article, distributed under the terms of the CC licence (BY-NC-ND, https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/).