TİCARİ-EKONOMİK İŞBİRLİĞİ TEMELİNDE ÇİN-ORTA ASYA İLİŞKİLERİNİN ANALİZİ* Analysis of China-Central Asia Relations on the Basis of Trade and Economic Cooperation Aidarbek AMİRBEK** Ömirbek HANAYİ*** * Makale Geliş Tarihi: 09.09.2020 Yayına Kabul Tarihi: 21.12.2020 ** PhD, Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi, Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi, e-posta: aidarbek.amirbek@ayu.edu.kz, ORCID: 0000-0002-1084-6259. *** Uzman Araştırmacı, Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi Avrasya Araştırma Enstitüsü, e-posta: kaztegin@hotmail.com, ORCID: 0000-0001-7714-4174. Öz Çin, son 20-30 yıl boyunca Orta Asya ülkeleriyle ekonomik ilişkilerini geliştirmek için aktif bir dış politika izlemiştir. Günümüzde Çin, Sincan Eyaleti ile olan sınırı vesilesiyle Batı komşusu durumundaki Orta Asya ülkeleriyle ilişkilerinde ticari ve ekonomik bağlantıları derinleştirmeyi ekonomi diplomasisinin önceliği haline getirmiştir. Bu çalışmada Çin ile Orta Asya ülkeleri arasındaki ticari ve iktisadi işbirliği analiz edilmiştir. Çin’in hem Avrupa hem de Avrasya ülkeleriyle derinleştirmeye çalıştığı ticari ve iktisadi ilişkilerin temelinde ekonomik anlamda daha fazla güçlenme ve iktisadi etkinliğini stratejik anlamda yükseltme hedefleri yatmaktadır. Diğer taraftan Orta Asya ülkelerinin mevcut ekonomik yapıları ve zengin yeraltı kaynaklarına sahip olmaları de söz konusu stratejik hedefe ulaşmada Çin’in elini kolaylaştırmaktadır. Anahtar Kelimeler: Çin, Orta Asya, Ticaret, Ekonomik İşbirliği, Enerji. Abstract Over the last two-three decades, China has made tremendous efforts in developing economic cooperation with Centrals Asian states. The Central Asian region, which share common border with the Chinese province of Xingjian, has been in the focus of Chinese economic diplomacy and has seen a tremendous development in economic cooperation with its eastern neighbor. This study analyzes some of the aspects of economic relation between China and Central Asia. The analysis shows that China was guided by its strategic interests of enhancing trade relation with Europe as well as the interior of the Eurasian continent. At the same time, the resource endowment and economic structure of the Central Asia states were complementary relative to each other in many ways. Keywords: China, Central Asia, Trade, Economic Cooperation, Energy.