Research Article / Araştırma Makalesi
Abant Sosyal Bilimler Dergisi
Journal of Abant Social Sciences
2023, 23(3): 1351-1368, doi: 10.11616/asbi.1327856
Devletin Güvenlik ve Terörle Mücadele Aracı Olarak İstihbarat Yöntemleri ve Önemli Uygulama
Örnekleri: İngiltere, ABD, İsrail ve Türkiye
*
Intelligence Methods as a State Security and Counter-Terrorism Tool And Examples of Important
Practices: The UK, USA, Israel and Türkiye
Işık DAĞDEVİREN
1
, Umut KEDİKLİ
2
Geliş Tarihi (Received): 15.07.2023 Kabul Tarihi (Accepted): 23.08.2023 Yayın Tarihi (Published): 30.11.2023
Öz: Devletlerin iç ve dış güvenlik tehditleriyle mücadele araçlarından önemli bir tanesi de istihbarat
yapılanmalarıdır. Her devletin kendine özgü istihbarat kurumları olmakla birlikte güvenliği sağlamada ve
terörle mücadelede kullandıkları istihbarat yöntemleri ise birbirine benzemektedir. İstihbarat kurumlarının
kullandıkları belli başlı yöntemler ise İnsan İstihbaratı, Açık Kaynak İstihbaratı ve Teknik İstihbarattır. Teknik
istihbarat ise kendi içerisinde sinyal, görüntü, radar, uydu, akustik ve tıbbi istihbarat olmak üzere çeşitlere
ayrılmaktadır. Devletler güvenlik politikalarını ve stratejilerini oluşturmak ve uygulamak için ekonomik, askeri,
sosyal ve teknolojik imkanları kapsamında bu yöntemlere başvurmaktadır. Bu çalışmada da öncelikle istihbarat
yöntemleri ele alındıktan sonra özellikle İngiltere, ABD, İsrail ve Türkiye’nin istihbarat yapılanmaları ve
kullandıkları istihbarat yöntemleri karşılaştırmalı şekilde analiz edilmektedir. İncelenen devletlerin istihbarat
yöntemleri birbirleriyle kıyaslandığında olumlu ve olumsuz yönler bakımından değişiklikler gösterdiği
görülmektedir.
Anahtar Kelimeler: İstihbarat, Terörizm, ABD, İsrail, Türkiye
&
Abstract: One of the most important tools of states to engage internal and external security threats is their
intelligence organizations. Although each state has its own intelligence agencies, the intelligence methods they
use in providing security and combating terrorism are similar to each other. The main methods used by
intelligence agencies are Human Intelligence, Open Source Intelligence and Technical Intelligence. Technical
intelligence is divided into signal, image, radar, satellite, acoustic and medical intelligence. States resort to these
methods within the scope of their economic, military, social and technological capabilities to create and
implement their security policies and strategies. In this study, firstly, intelligence methods are discussed and
then the intelligence structures of the UK, the USA, Israel and Türkiye and the intelligence methods they use are
analyzed comparatively. When the intelligence methods of the analyzed states are compared with each other, it
is seen that there are changes in terms of positive and negative aspects.
Keywords: Intelligence, Terrorism, USA, Israel, Türkiye
Atıf/Cite as: Dağdeviren, I., Kedikli, U. (2023). Devletin Güvenlik ve Terörle Mücadele Aracı Olarak İstihbarat Yöntemleri ve Önemli
Uygulama Örnekleri: İngiltere, ABD, İsrail ve Türkiye. Abant Sosyal Bilimler Dergisi, 23(3), 1351-1368. doi: 10.11616/asbi.1327856
İntihal-Plagiarism/Etik-Ethic: Bu makale, en az iki hakem tarafından incelenmiş ve intihal içermediği, araştırma ve yayın etiğine
uyulduğu teyit edilmiştir. / This article has been reviewed by at least two referees and it has been confirmed that it is plagiarism-free
and complies with research and publication ethics. https://dergipark.org.tr/tr/pub/asbi/policy
Copyright © Published by Bolu Abant Izzet Baysal University, Since 2000 – Bolu
*
Bu makale Işık Dağdeviren tarafından Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı bünyesinde 2017 yılında
Yrd. Doç. Dr. Umut Kedikli’nin danışmanlığında yazılan “İstihbarat ve Türkiye’de Terörizmle Mücadelede İstihbaratın Önemi” başlıklı yüksek lisans
tezinden türetilmiştir.
1
Öğr. Gör., Işık Dağdeviren, Sinop Üniversitesi, isikdagdeviren@gmail.com.
2
Doç. Dr., Umut Kedikli, Celal Bayar Üniversitesi, umutkedikli@gmail.com. (Sorumlu Yazar)