23 Yaz›flma Adresi/Address for Correspondence Dr. Serhat ÇEL‹KEL Tokat Devlet Hastanesi, Eriflkin Allerji Klini¤i 60100 Tokat, Türkiye e-posta: scelikel@gmail.com ÖZET Giriş: Bu çalışmada Tokat’ta şehir merkezi ve köy- de yaşayan 13-15 yaş okul çocuklarında, astım, al- lerjik rinit ve kronik bronşit prevalansının belirlen- mesi, ev içi olası risk faktörlerinin ve evde yaşayan kardeş sayısının allerjik hastalıklar prevalans değer- lerine etkisi incelenerek hijyen hipotezinin sorgu- lanması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma Tokat il merkezi ve köylerinde 13-15 yaş grubu okul çocuklarında ya- pılmıştır. Anketimizde ISAAC (International Study of Asthma and Allergy in Childhood) faz I soruları kullanılmış ve ek olarak kronik bronşit semptomla- rı ve allerjik hastalıkların ortaya çıkmasında rol oy- nayabilecek ev içi risk faktörleri sorgulanmıştır. ABSTRACT Objective: In this study, we aimed to compare the prevalances of asthma, allergic rhinitis and chronic bronchitis in 13-15 years old school children living in the rural and urban areas of Tokat city from the Black Sea region, and to evaluate the impact of ho- usehold and children characteristics on prevalences of allergic diseases in order to question the hygiene hypothesis. Materials and Methods: The study was conduc- ted in the urban and rural parts of Tokat in 13-15 years old school children. The questionnaire inclu- ded the ISAAC (International Study of Asthma and Allergy in Childhood) phase I questions. The items asking for chronic bronchitis and household cha- racteristics were also included. Tokat merkez ve köylerinde 13-15 yaş okul çocuklarında pulmoner semptomlar ve allerjik rinit sıklığı: Risk faktörleri ve hijyen hipotezinin değerlendirilmesi Prevalence of pulmonary symptoms and allergic rhinitis in 13-15 years old school children in urban and rural Tokat, Turkey: evaluation of risk factors and hygiene hypothesis Serhat ÇELİKEL 1 , Ünal ERKORKMAZ 2 , Ayşe YILMAZ 3 , Taner SEZGİN 4 , Işıl ÖZER 4 , Hüsamettin SAZLIDERE 3 , Handan İNÖNÜ 3 , Sibel DORUK 3 1 Tokat Devlet Hastanesi, Erişkin Allerji Kliniği, Tokat, Türkiye Clinic of Adult Allergy, Tokat State Hospital, Tokat, Turkey 2 Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi, Biyoistatistik ve Tıp Bilişimi Anabilim Dalı, Tokat, Türkiye Department of Biostatistics and Medical Informatics, Faculty of Medicine, Gaziosmanpasa University, Tokat, Turkey 3 Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, Tokat, Türkiye Department of Chest Diseases, Faculty of Medicine, Gaziosmanpasa University, Tokat, Turkey 4 Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Tokat, Türkiye Department of Children’s Health and Diseases, Faculty of Medicine, Gaziosmanpasa University, Tokat, Turkey ARAfiTIRMA RESEARCH ARTICLE Asthma Allergy Immunol 2010;8:23-32