226 Gaziantep Medical Journal Gaziantep Med J 2014;20(3):226-236 Research Article Received: 12.02.2014 Accepted: 22.04.2014 ISSN 2148-3132 (print) ISSN 2148-2926 (online) www.gaziantepmedicaljournal.com DOI: 10.5455/GMJ-30-149761 Traditional practises regarding mother and infant care of 15-49 year old married women in the postpartum period 15-49 yaş grubu evli kadınların doğum sonu dönemde anne ve bebek bakımına yönelik geleneksel uygulamaları Diğdem Lafçı 1 , Emine Erdem 2 1 Department of Nursing, Faculty of Health Sciences, University of Gaziantep, Gaziantep, Turkey 2 Department of Nursing, Faculty of Atatürk Health Sciences, Erciyes University, Kayseri, Turkey Abstract This study aims to determine the traditional practises regarding mother and infant care in the postpartum period of married women between the ages of 15-49. The research has been conducted involving 150 women aged 15 - 49, who gave birth on May-July at the perinatology clinic. In this research, written authorization from the institution and verbal permission from the participants were taken. Data was obtained by applying traditional checklist forms and face to face interviews based on personal information forms and literature review related to maternal and infant care. The evaluation of the data covers percentages, means and chi- square tests. According to the results of this study, the mean age of the women and their age of getting married were determined as 29.4±11.4 and 17.2±6.1. It has been found out that 34.7% of the women preferably apply some traditional methods when confronted with health problems and 86.0% prefer traditional methods in different rates. Within the postpartum period some traditional practices mostly preferred regarding mother care are following: the restriction of sexual intercourse for a period of 40 days (82.7%), 40 days of special care for the mother (59.3%), consuming sweet dishes like syrups and candies in order to increase the amount of mother milk (68.7%), keeping some objects in the bedroom (bread, scissors, broom, the Quran) in order to protect the mother and the infant from nightmares and the evil eye (48.0%). Traditional practices women apply on their babies are preferably: 40 days of special care for the baby (55.3%), practices related to the navel drop of the baby (48.0%) and saving the baby from the evil eye (42.7%). Additionally, it has been determined that 45.3 % of the women swaddle their newborn baby and 47.3% salt them. It has also been pointed out that illiterate women and women living in villages are more bound to these traditional practices. Findings reveal that women with a primary school graduation living in a nuclear family do not pay much attention to traditional practices but prefer seeing a doctor when confronted with a health problem (P<0.05). As a result, it can be claimed that within the frame of this study women place value to traditional practices and apply those in the postpartum period to both mother and infant. Keywords: Mother and infant health care; postpartum period; traditional practices Özet Bu çalışma, 15-49 yaş grubu evli kadınların doğum sonu dönemde anne ve yenidoğan bakımına yönelik yaptıkları geleneksel uygulamaları belirlenmek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırma, Mayıs - Temmuz 2009 tarihlerinde perinataloji kliniğinde doğum yapmış 15-49 yaş grubu 150 kadın ile yapılmıştır. Araştırmada kurumdan yazılı izin ve çalışmaya katılmayı kabul eden kadınlardan sözel izin alınmıştır. Veriler, kişisel bilgi formu ve literatür taranarak oluşturulan anne ve bebek bakımına ilişkin geleneksel uygulamaların yer aldığı checklist formu ile yüz yüze görüşülerek toplanmıştır. Verilerin değerlendirmesinde yüzdelik, ortalama ve ki-kare testleri kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre; kadınların yaş ve evlenme yaşı ortalamaları 29.4±11.4 ve 17.2±6.1 yıl olarak bulunmuştur. Kadınların %34.7’sinin herhangi bir sağlık problemi olduğunda öncelikle bildikleri bazı geleneksel uygulamalarla çözmeye çalıştıkları ve %86.0’sının farklı derecelerde geleneksel uygulamalara önem verdiği belirlenmiştir. Doğum sonu dönemde anne bakımına yönelik yapılan geleneksel uygulamalar arasında lohusa kadının 40 gün cinsel ilişkiye girmemesi (%82.7), lohusa kadının kırkını çıkarmak (%59.3, lohusa kadının sütünün artması için %68.7’sinin pekmez/helva yediği ve lohusa kadını albasmasından korumaya yönelik uygulamalarda yattığı odaya bazı eşyalar (ekmek, makas, süpürge, Kur’an-ı Kerim vb.) asmanın (%48.0) ilk sıralarda yer aldığı bulunmuştur. Kadınların bebek bakımına yönelik yaptıkları geleneksel uygulamalar arasında ise ilk sıralarda bebeğin kırkını çıkarmak (%55.3), bebeğin göbeği düştüğünde (%48.0) ve bebeği nazardan korumak için (%42.7) yapılan uygulamaların yer aldığı belirlenmiştir. Ayrıca kadınların %45.3’ünün bebeklerini kundakladıkları ve %47.3’ünün tuzladıkları saptanmıştır. Okur-yazar olmayan ve köyde yaşayan kadınların geleneksel yöntemlere daha çok önem verdikleri saptanmıştır. İlkokul mezunu olan, çekirdek ailede yaşayan ve geleneksel yöntemin önemli olmadığını düşünen kadınların sağlık sorunu geliştiğinde öncelikle doktora başvurdukları belirlenmiştir (P<0.05). Sonuç olarak araştırma kapsamında yer alan kadınların geleneksel uygulamalara önem verdikleri ve doğum sonu dönemde anne ve bebek bakımına yönelik bazı geleneksel uygulamaları sürdürdükleri bulunmuştur. Anahtar kelimeler: Anne ve bebek bakımı; doğum sonu dönem; geleneksel uygulamalar