تعیینشگاهی آزمای برشی تنش متوسط در کانال هایلی و ذوزنقه مستطیی صاف به روش استقیم م قدم منوچهر فتحی م 1 آرا لشکر ، بابک 2 * و آرش جاعل 3 1 - ستاد اید چمران اهواز شهنشگاهسی علوم آب دا مهندانشکده د. 2 * - ویسنده مسئول، ندسی عمران مهن گروهستادیار ا- آشگاه صنعتی جند ب دان ی شاپور دزفول. 3 - ر، صندوق پستینشگاه پیام نوورزی، دا گروه کشاستادیار ا3697 - 19395 تهران، ایران. اریخ دریافت : ت25 / 1 / 94 یخ پذیرش تار: 11 / 7 / 94 چکیده دف اندازهیق حاضر با ه تحقشی در كانالقیم تنش برری مست گیلی و ذوزنقه مستطی های با بستر صاف هید ایدهیدائه گردکی ار رولی ستا ب است. در این را هظور اندازه من مرطوب كانال كل در محیط برشیقیم تنشری مست گیباز شیوه های رو. دردیده گرددوین ارائد ای ن ولده از سلستفا ا با مرطوبده بر محیطشی وارروی كل برژه، نی ادوات ویا با ساخت فلومی با این راستنامیدار دیاس به بد های حس اند ازهیستم اندازهید. سری گرد گی نامیده شدیوم لبه چاقویی مذكور فل گیردازهر بده اندنتم قادماس جذب م كه بر اسدروی نیدری گی می جداره فلومده برشی وار بر باشد. برشی موضعی تنشغییرات تعیین ت جهت در كاناللی و ذوزنقده با مقطع مستطی های ای از لولده خارجی پرستون با قطر4 لی میولز به سل متر مجهاس به های حسید.ستفاده گرد انامی فشار دی برایاتیر است فشا اختلف تبدیل برشی از منحنی به تنش لوله پرستونه در قرائت شدنامی و دی واسنجیه شد.ستفاد پتل ا برای و جداره برشی بستر تنش تفکی یوم لبه چاقویبی فلوش تركی از ر- ستفاده لوله پرستون ا شد. مزر آن اسدت كده ح یت این روش دتون دراسدیت قطدر لولده پرسد س معادله هایهد یافتهش خوامکن كال مقدار م برشی به حداق محاسبه تنش. صل از اندازه مقایسه نتایج حا برشدی بدهدری تدنش گی روشستقیم مستقیم و غیر م نتایج روش از برتری حاكیستقیم م می مقاله منحنی. در این باشد برشی ب های تنشاره درد سدتر و جد لی و ذوزنقهع مستطی مقاط ای صاف شیب جداره با1 ، 5 / 1 و2 ارائه شدند. كل ید واژه ها: ستقیمن، روش م برشی، لوله پرستو تنش، جذبنتمم م. Laboratory Determination of Average Shear Stress in Smooth Rectangular and Trapezoidal Open Channels by Direct Method M. Fathi-Moghadam 1 , B. Lashkar-Ara 2* and A. Jael 3 1- Professor, Water and Science Engineering Department, Shahid Chamran University of, Ahvaz, Iran. 2 * - Assistant Professor of Civil Engineering Department, Jundi-Shapur University of Technology, Dezful, Iran. 3- Assistant Professor, Department of Agriculture, Payame Noor University, PO Box 19395-3697, Tehran, Iran Received : 14 April 2015 Accepted:3 October 2015 Abstract Aim of this study is to measure shear stress in smooth rectangular and trapezoidal open channels. A new approach is presented to measure direct shear on wet perimeter of open channels. A water flume with a section on a frictionless support (called knife edge flume) along with a system of load cell was used to measure total force on the wet perimeter. The local boundary shear stress in rectangular and trapezoidal cross sections was measured using a 4mm diameter Preston tube connected to a differential pressure transducer and a data acquisition system. The calibration curves proposed by Patel were used to convert the pressure readings to shear stress. Local and total shear measurements were used to differentiate the channel wall and bed shear forces. This method allows minimizing of the error as result of the Preston tube diameter. Comparison of the results confirmed advantage of the momentum method over the energy method in term of accuracy. Results are presented for smooth rectangular and trapezoidal channel cross sections with side slopes of 1, 1.5, and 2. Keywords: Shear stress, Preston tube, Direct method, Momentum absorption.