Podosophia nr. 6, november 2013 17 Minimaal schoeisel Op stap met Kolhapuri-sandalen en rendierlaarzen Over de hele wereld worden veel verschillende schoenen gedragen. Aangepast aan ondergrond, weer, cultuur en gewoonten. De onderzoekers Kristiaan D’Août en Catherine Willems reisden naar Finland en India om onderzoek te doen naar twee soorten inheems schoeisel. De laatste jaren horen we steeds meer over minimaal schoeisel en het bijhorende looppatroon. Minimaal schoeisel beschermt je voeten tegen steentjes en andere onefenheden op de ondergrond en tegen extreme weersomstandigheden, zonder invloed te hebben op je natuurlijke manier van lopen. In dit artikel vergelijken we twee soorten inheems schoeisel: Indische Kolha- puri sandalen gemaakt van bufelhuid en ‘nuvttohat’, laarzen van rendierhuid, uit het noorden van Finland. Als onderzoekers gingen we ter plaatse kijken hoe het schoeisel gemaakt en gedragen wordt. Zijn deze schoe- nen aangepast aan de levens- en bewegingspatronen van de bestudeerde bevolkingsgroepen en kunnen we de schoenen beschouwen als minimaal schoeisel ‘avant la lettre’? Kortom, is er een verschil tussen lopen op blote voeten en met het inheems schoeisel of is er enkel een verschil merkbaar omdat de ondergrond anders is, namelijk sneeuw versus verharde klei? We hebben samengewerkt met de Kolhapuri-ambachtslui van Toehold, een organisatie uit de Indiase stad Athani, die ijvert voor meer emancipatie van plattelandsvrouwen en daarbij de nadruk legt op sociale verantwoordelijk- heid. In Finland werkten we samen met Sogsakk, een centrum voor de promotie van de Sami cultuur en ambachten in Inari. De ambachtslui uit Athani en Inari namen vrijwillig deel aan het onderzoek. Twee schoenen, twee klimaten Omdat wij streven naar een multidisciplinair inzicht in schoenen en lopen, vergelijken we de ondergrond, het klimaat en de relatie van de gemeenschap met de omgeving en de invloed hiervan op het ontwerp van de schoen en op het looppatroon. Om de culturele component van het schoeisel te onderzoeken gebrui- ken we methoden, variërend van interviews met de ambachtslieden en andere leden van de gemeenschap tot actieonderzoek met ambachtslieden waar de schoen wordt geanalyseerd en gemaakt van materie tot Tekst en beeld: Catherine Willems, doctoraal onderzoeker, KASK, School of Arts, Hogeschool Gent en Kristiaan D’Août, docent Musculoskelletal Biology, Universiteit van Liverpool >> Afbeelding 1: Een voorbeeld van blootsvoets lopen op een natuurlijke ondergrond. Let op de op de heup gemonteerde datalogger die verbonden is met een accelerometer (gemonteerd op de hiel), een 2D-goniometer (gemonteerd boven de enkel) en oppervlakte HOHNWURP\RJUDｿVFKH (EMG) elektroden op de m. gastrocnemius medialis en m. tibialis anterior (niet zichtbaar op deze foto). ONDERZOEK Afbeelding 1.