44 MECHANIK NR 1/2023 * Dr inż. Paweł Bałon – balonpawel@gmail.com, https://orcid.org/0000-0003-3136-7908 – WIMiR, Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie, Kraków, Poland; ZPU Mirosław Pogoda, Mielec, Poland Dr inż. Edward Rejman – erejman@prz.edu.pl, https://orcid.org/0000-0003-4716-7613 – Politechnika Rzeszowska im. Ignace- go Łukasiewicza, Rzeszów, Poland; ZPU Mirosław Pogoda, Mielec, Poland Dr hab. inż. Robert Smusz – robsmusz@gmail.com, https://orcid.org/0000-0001-7369-1162 – Politechnika Rzeszowska im. Ignacego Łukasiewicza, Rzeszów, Poland; ZPU Mirosław Pogoda, Mielec, Poland Mgr inż. Bartłomiej Kiełbasa – bartek.kielbasa@gmail.com, https://orcid.org/0000-0002-3116-2251 – ZPU Mirosław Pogoda, Mielec, Poland The geometric structure of mating surfaces has a crucial in- fluence on the friction and resulting wear processes. This is particularly important in the case of injection pumps, where ensuring appropriate surface quality and tightness in a long-term operation process is extremely important in order to maintain nominal operating parameters. It is ex- tremely important during variable pump operation condi- tions, start-up and shutdown, when there is a significant deterioration of cooperative conditions resulting from in- sufficient lubrication of the mating surfaces. The contact pressures on the mating surfaces are increasing and they are in contact with each, causing significant wear and high movement resistance. The technology of the application of special coatings is used in industrial scenarios for the depo- sition of thin layers to modify the surface layer in order to improve tribological properties, increase abrasive wear re- sistance, and improve the visual quality of the surface. The authors compared the current possibilities of the technique (ceramic coatings) with the commonly known methods for strengthening the cooperative surface (phosphating). As part of the work, several potentially applicable types of protective coatings were tested. KEYWORDS: pump shaft, diesel engine, analysis, pump drive shaft, experimental verification, covering Struktura geometryczna powierzchni współpracujących wywiera kluczowy wpływ na procesy tarcia i zużycia. Jest to istotne w przypadku pomp wtryskowych, w których zapew- nienie odpowiedniej jakości powierzchni oraz szczelności w długotrwałym procesie eksploatacji jest niezwykle waż- ne dla utrzymania nominalnych parametrów pracy. Ma to ogromne znaczenie podczas zmiennych warunków pracy pompy, rozruchu i zatrzymania, gdy występuje znaczne po- gorszenie warunków współpracy wynikające z niedostatecz- nego smarowania powierzchni współpracujących. Zwiększa- ją się naciski kontaktowe na powierzchnie współpracujące, które stykają się ze sobą, powodując znaczne zużycie i duże opory ruchu. Jednym ze sposobów zmniejszenia zużycia współpracujących elementów jest nałożenie powłok. Tech- nologia nakładania specjalnych powłok jest stosowana w warunkach przemysłowych do osadzania cienkich warstw w celu modyfikacji warstwy wierzchniej, aby poprawić wła- ściwości tribologiczne, zwiększyć odporność na zużycie cierne i polepszyć wizualnie jakość powierzchni. Autorzy porównali obecne możliwości techniki (powłoki ceramicz- ne) z powszechnie stosowanymi metodami wzmacniania powierzchni współpracy (fosforanowanie). Przetestowano kilka możliwych do aplikacji rodzajów powłok ochronnych. SŁOWA KLUCZOWE: pompa wtryskowa, silnik diesla, ana- liza, pompa łopatkowa, eksperymentalna weryfikacja, po- krycie Introduction Wear is the damage to the surface of individual parts or the entire assembly, resulting in the loss of material from the surface layer. It is caused by the movement of one surface with respect to another in contact with it. When wear occurs, there is a gradual reduction in the parts’ dimensions over a period of time. The main symptom of adhesive wear is the occurrence of „stic- king” (build-up) on the deformed second part, incre- ased surface roughness, formation of deep holes. This causes defects such as dents and scratches (fig. 1). The process of creating and destroying adhesive joints Research on the impact of various coating types on parts wear of certain injection pump elements Badania wpływu różnych typów powłok na zużycie elementów pompy wtryskowej PAWEŁ BAŁON EDWARD REJMAN ROBERT SMUSZ BARTŁOMIEJ KIEŁBASA* DOI: https://doi.org/10.17814/mechanik.2023.1.3 Fig. 1. Enlarged view of material sticking to the surface of the injec- tion pump part