Kafkas Univ Vet Fak Derg 18 (Suppl-A): A121-A124, 2012 DOI:10.9775/kvfd.2011.6083 Özet Leishmaniasis, Leishmania cinsi parazitler ile enfekte dişi kum sinekleri aracılığıyla insana bulaştırılan bir hastalıktır. Kutanöz leishmaniasis (KL) olarak da adlandırılan şark çıbanı, Türkiye’de en çok Batı ve Güneydoğu bölgelerinde endemik olarak görülmektedir. Kliniği, parazit ve konakla ilgili çeşitli faktörlere bağlı olarak değişebilmektedir. Lezyondan alınan örnekte parazitin gösterilmesiyle kesin tanı konmaktadır. Ancak etkenin gösterilemediği olgularda serolojik tanı yöntemlerine başvurulmaktadır. Bu çalışmada, mikroskobi ve kültürün negatif bulunduğu KL şüpheli olgularda anti-Leishmania antikorlarının araştırılması amaçlanmıştır. Temmuz 2008 - Haziran 2011 yılları arasında Harran Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Parazitoloji Laboratuvarına KL şüpheli cilt lezyonu olan 192 olgu başvurmuştur. Mikroskop ve kültür incelemeleri negatif olan KL şüpheli 11 hastadan serum örnekleri alınarak serolojik inceleme için Ege Üniversitesi Parazitoloji AD’na gönderilmiştir. İndirekt Floresan Antikor (IFA) yöntemi ile anti-Leishmania antikorları araştırılan 11 örneğin 9’u (%82) pozitif bulunmuştur. Pozitifik saptanan bu hastalar 5 değerli antimon bileşikleri ile tedavi edilmiş ve tamamının lezyonlarında iyileşme görülmüştür. Bilindiği gibi KL tanısında, serolojik yöntemlerle çok düşük titrede saptanabilen veya hiç saptanamayan antikorlar oluştuğu için seroloji tercih edilmemektedir. Ancak KL’nin endemik olduğu Şanlıurfa’da direk mikroskobi ve kültür sonuçları negatif olan bu hastaların serolojik yöntemle tanı konulup tedavi edilmeleri nedeniyle, serolojinin önemli bir alternatif olduğu ve şüpheli hastalarda mutlaka akılda tutulması gerektiği düşünülmüştür. Anahtar sözcükler: Kutanöz leishmaniasis, Seroloji, 5 değerli antimon bileşikleri The Role of Serology in The Diagnosis of Cutaneous Leishmaniasis Summary Leishmaniasis is a parasitic disease that is caused by Leishmania spp and transmitted to humans by female sandfies. The cutaneous form of the disease, Cutaneous Leishmaniasis (CL), is endemic in western and southeastern Anatolia, and its clinical manifestations of the disease vary according to the factors related to the parasite and host. Definitive diagnosis of CL relies on the identification of the parasite in lesion samples; however, serological diagnosis is preferred when the parasite is not identified. The aim of this study is the investigation of anti-Leishmania antibodies in CL-suspect cases which were found to be negative in microscopy and culture. A total of 192 cases with CL-suspect skin lesions were admitted to Parasitology Laboratory of Harran University Hospital between July 2008 and June 2011. Sera of 11 CL-suspect cases with negative microscopic and culture results were sent to Ege University School of Medicine Department of Parasitology for serological assessments. Nine of 11 (82%) samples were found to be positive with indirect fourescent antibody (IFA) test, and succesfully treated with pentavalent antimony compounds. Serology is generally not preferred in CL diagnosis due to low or neglected antibody levels; however, serological diagnosis of microscopy and culture-negative CL-suspected cases from Sanliurfa province, an endemic site for CL in Turkey, indicates that serology may be a significant option in CL diagnosis in suspected cases. Keywords: Cutaneous leishmaniasis, Serology, Pentavalent antimony compounds Kutanöz Leishmaniasis Tanısında Serolojinin Yeri Fadile YILDIZ ZEYREK * Derya DIRIM ERDOGAN ** Nermin ULUCA * Seray TUMER * Metin KORKMAZ ** * ** Harran Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, TR-63100 Şanlıurfa - TÜRKİYE Ege Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Parazitoloji Anabilim Dalı, TR-35100 İzmir - TÜRKİYE Makale Kodu (Article Code): KVFD-2011-6083 Leishmaniasis, Leishmania cinsi parazitler ile enfekte dişi kum sineklerinin (Tatarcık, Phlebotomus) kan emmesi sırasında insanlara bulaştırdığı bir hastalık olup, dünya- da yaklaşık 98 ülkede endemiktir. İnsidansının yılda 2 mil- yon yeni olgu (0.5 milyon kala-azar, 1.5 milyon kutanöz leishmaniasis) olduğu tahmin edilmektedir 1,2 . Şark çıbanı GİRİŞ  İletşim (Correspondence)  +90 532 2241193  fadilezeyrek@hotmail.com RESEARCH ARTICLE